Jak szukać badania klinicznego? Przewodnik po stronie ClinicalTrials.gov

Dlatego w tym tekście przybliżam najbardziej kompleksowy rejestr, w którym znajdują się niemal wszystkie badania kliniczne prowadzone na całym świecie. Jest to ogólnodostępna i bezpłatna strona internetowa ClinicalTrials.gov, a choć wszystkie informacje są publikowane w języku angielskim, obsługa strony nie jest skomplikowana.

Dlaczego ClinicalTrials.gov?

Strona ClinicalTrials.gov to publiczny rejestr badań klinicznych prowadzony przez amerykańską instytucję U.S. National Library of Medicine, która wchodzi w skład National Institutes of Health. Choć serwis został utworzony w Stanach Zjednoczonych, zawiera informacje o badaniach prowadzonych w ponad 200 krajach świata, także w Polsce. Wynika to z obowiązujących przepisów oraz międzynarodowych standardów, które wymagają lub zalecają rejestrowanie badań klinicznych w publicznie dostępnych bazach danych. Dzięki temu pacjenci, lekarze i badacze mają dostęp do informacji o prowadzonych badaniach.

Od czego zacząć?

Główna strona ClinicalTrials. gov to właściwie obszerna wyszukiwarka, która wypełnia całe okno. Właściciel strony nie zapewnia tłumaczenia, jednak większość przegląda­rek internetowych umożliwia automatyczne tłumaczenie. Wystarczy kliknąć prawym przyciskiem myszy i wybrać opcję „przetłumacz na język polski” lub skorzystać z funkcji tłumaczenia dostępnej w menu przeglądarki.

Trzeba jednak pamiętać, że wyszukiwarka rozpoznaje wyłącznie nazwy angielskie. Wpisanie hasła „szpiczak”, „białaczka” czy „chłoniak” po polsku nie wygeneruje żadnych wyników, należy posługiwać się nazwami angielskimi (tabela 1).

Nazwę choroby wpisujemy w polu Condition or disease, czyli „choroba lub schorzenie”, a w polu Location, czyli „lokalizacja” kraj, który nas interesuje, np. Polska, aby ograniczyć liczbę badań tylko do tych prowadzonych w danym miejscu. Poniżej – w polu Study status, czyli „status badania” – możemy wybrać, czy chcemy zobaczyć wszystkie badania prowadzone w danej chorobie (także te, które już nie prowadzą rekrutacji pacjentów), czy tylko te, które nadal są otwarte i do których można się zgłosić.

Wystarczy kliknąć Search, czyli „szukaj” i wyświetlą się wyniki.

Wyniki wyszukiwania

Teraz na ekranie powinna się wyświetlić lista badań klinicznych, z których każde opatrzone jest unikatowym identyfikatorem, zaczynającym się od skrótu NCT, np. NCT04270409. Jeśli zaintere­suje Cię jakieś badanie, zanotuj właśnie ten numer, dzięki temu łatwiej będzie Ci wrócić do badania lub wyjaśnić lekarzowi prowadzącemu, o jakie badanie chodzi. Po prawej stronie obok nazwy badania wyświetli się jego status: czerwony, jeśli rekrutacja pacjentów została zamknięta albo zielony, jeśli rekrutacja jest otwarta i pacjenci mogą się do niego zgłaszać.

Pod nazwą badania podano lokalizacje, w których jest ono prowadzone. Jeśli badanie ma duży zasięg, w tym widoku nie zobaczymy wszystkich lokalizacji i musimy przejść do informacji szczegółowych, czyli kliknąć w tytuł badania.

Szczegółowe dane o badaniu

W pierwszej kolejności warto przeczytać Brief summary, czyli krótki opis badania, z którego dowiemy się, jaki jest jego cel oraz jakie leki lub procedury są w nim oceniane.

Następnie warto przejść do sekcji Eligibility criteria, czyli kryteriów kwalifikacji. To tutaj opisano, kto może wziąć udział w rekrutacji, a kto nie spełnia wymaganych warunków. Kryteria mogą dotyczyć między innymi stadium choroby, liczby przebytych linii leczenia, wieku pacjenta, wyników badań laboratoryjnych, leków stosowanych wcześniej czy ogólnego stanu zdrowia.

Jeśli uznamy, że badanie może być dla nas korzystne, przejdźmy do sekcji Contacts and locations, czyli „dane kontaktowe i lokalizacje”. Tu możemy sprawdzić, czy badanie jest prowadzone w ośrodku blisko naszego miejsca zamieszkania, a zamieszczone nazwy pozwolą nam skontaktować się z placówką.

Pamiętaj – wyszukiwarka to tylko zbiór informacji

ClinicalTrials.gov jest cennym źródłem informacji, ale nie zastępuje konsultacji lekarskiej i nie gwarantuje pozytywnej rekrutacji do badania klinicznego. Nawet jeśli znajdziesz badanie, które wydaje się odpowiednie, ostateczną decyzję o możliwości udziału podejmuje zespół badawczy na podstawie dokumentacji medycznej i kryteriów kwalifikacyjnych.

Dlatego warto traktować wyszukiwanie badań klinicznych jako punkt wyjścia do rozmowy z hematologiem.

Artykuł pochodzi z publikacji pt. „O życiu z chorobą krwi. HemaInfo” dostępnej na heyzine.com przygotowanej przez Fundację Carita.