Najważniejsze informacje
- Opieka paliatywna może zostać wprowadzona na różnych etapach choroby.
- Opieka hospicyjna dotyczy ostatniej fazy choroby.
- Opieka paliatywna może być prowadzona równolegle z leczeniem przyczynowym.
- Celem obu form opieki jest poprawa jakości życia pacjenta.
- Lepsze rozumienie opieki paliatywnej i hospicyjnej może ograniczać obawy związane z korzystaniem z tych form pomocy.
Czym są opieka paliatywna i opieka hospicyjna?
Opieka paliatywna i hospicyjna są formami pomocy stosowanymi u osób z chorobą zagrażającą życiu, gdy leczenie nie daje wystarczających rezultatów. Definicje dotyczące opieki nad osobami ciężko chorymi były przez lata aktualizowane. Celem tych zmian było między innymi wyraźniejsze rozróżnienie pojęć odnoszących się do pokrewnych obszarów opieki.
Mimo to terminy „opieka paliatywna” i „opieka hospicyjna” nadal bywają ze sobą utożsamiane. Informacje dotyczące tych form opieki opisują między innymi Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization – WHO) oraz Europejskie Stowarzyszenie Opieki Paliatywnej (European Association for Palliative Care – EAPC).
Czym różni się opieka paliatywna od hospicyjnej?
Opieka paliatywna i hospicyjna mają wspólny cel: łagodzenie cierpienia i poprawę jakości życia osoby z poważną, zagrażającą życiu lub ograniczającą życie chorobą. Różnią się jednak zakresem i momentem, w którym mogą być stosowane.
| Opieka paliatywna | Opieka hospicyjna |
|---|---|
| Może być wprowadzana na wcześniejszych etapach poważnej choroby, zależnie od potrzeb pacjenta. | Jest skierowana przede wszystkim do osób z nieuleczalną, postępującą chorobą ograniczającą życie. |
| Może być prowadzona równolegle z leczeniem ukierunkowanym na chorobę, w tym leczeniem mającym na celu wydłużenie życia. | Koncentruje się przede wszystkim na łagodzeniu objawów, poprawie jakości życia oraz wsparciu pacjenta i jego bliskich. |
| Obejmuje pomoc w problemach fizycznych, psychicznych, społecznych i duchowych związanych z chorobą. | Obejmuje całościową opiekę nad pacjentem, w tym potrzeby fizyczne, emocjonalne, społeczne i duchowe, oraz wsparcie jego bliskich. |
Czy opieka paliatywna oznacza koniec leczenia?
Nie. Opieka paliatywna może być prowadzona równolegle z leczeniem przyczynowym. Oznacza to, że rozpoczęcie opieki paliatywnej nie jest równoznaczne z zakończeniem leczenia choroby. Może ona zostać wprowadzona na różnych etapach jej przebiegu. To jedna z najważniejszych różnic między opieką paliatywną a hospicyjną.
Dlaczego opieka paliatywna może budzić obawy?
Opieka paliatywna bywa kojarzona z definitywnym końcem życia. Takie przekonanie może powodować obawy zarówno wśród pacjentów, jak i lekarzy. Aleksandra Rudnicka ze Stowarzyszenia Onkologicznego Sanitas zwraca jednak uwagę:
„Pacjenci boją się z niej korzystać, a lekarze boją się ją zalecać. Potrzebujemy szerokiej edukacji społecznej i oczywiście zmian organizacyjnych”.
Zwiększanie świadomości na temat różnic między opieką paliatywną a hospicyjną jest więc ważne zarówno dla pacjentów, jak i środowiska medycznego.
Więcej o szansach i wyzwaniach związanych z opieką paliatywną można przeczytać w artykule dostępnym na portalu onkologia.edu.pl.
FAQ – najczęstsze pytania
Czy opieka paliatywna i hospicyjna oznaczają to samo?
Nie. Terminy te są często używane zamiennie, ale różnią się przede wszystkim momentem rozpoczęcia opieki oraz możliwością łączenia jej z leczeniem przyczynowym.
Kiedy można rozpocząć opiekę paliatywną?
Opieka paliatywna może zostać wprowadzona na różnych etapach choroby.
Czy opiekę paliatywną można łączyć z leczeniem przyczynowym?
Tak. Opieka paliatywna może być prowadzona równolegle z leczeniem przyczynowym.
Dlaczego warto znać różnicę między opieką paliatywną a hospicyjną?
Rozróżnienie tych pojęć może pomóc lepiej zrozumieć możliwości opieki podczas ciężkiej choroby. Jest to szczególnie ważne, ponieważ opieka paliatywna bywa błędnie kojarzona wyłącznie z końcem życia.
Bibliografia:
- T. Dzierżanowski, Definicje opieki paliatywnej – przegląd narracyjny i nowa propozycja, Medycyna Paliatywna 2021; 13(4): 187–200, DOI: https://doi.org/10.5114/pm.2021.114495.
- L. Radbruch, White paper on standards and norms for hospice and palliative care in Europe: Part 1, January 2010, European Journal of Palliative Care 17(1):22-33.
- S. Payne, A. Harding, T. Williams, et al. Revised recommendations on standards and norms for palliative care in Europe from the European Association for Palliative Care (EAPC): A Delphi study. Palliative Medicine, Volume 36, Issue 4, April 2022, Pages 680–697.
- https://www.who.int/europe/news-room/fact-sheets/item/palliative-care.
