Tegoroczna odsłona raportu obejmuje zarówno onkologię, jak i hematologię, co potwierdza coraz szerszą, interdyscyplinarną perspektywę analiz prowadzonych przez All.Can Polska oraz ewolucję samej inicjatywy. Aleksandra Rudnicka, przewodnicząca Prezydium All.Can Polska przypomina, że w minionych latach kluczowymi barierami dla rozwoju opieki onkologicznej były czynniki zewnętrzne – pandemia COVID-19 wraz z jej długofalowymi konsekwencjami zdrowotnymi oraz wojna w Ukrainie. Wydarzenia te weryfikowały odporność organizacyjną systemu i jego zdolność do reagowania w sytuacjach kryzysowych. Obecnie jednak głównym źródłem napięć jest luka w budżecie NFZ, która ogranicza stabilność funkcjonowania systemu i rodzi realne ryzyko dla ciągłości opieki nad pacjentami onkologicznymi i hematologicznymi, a także dla działalności instytucji wspierających rozwój badań i innowacji medycznych, w tym Agencji Badań Medycznych.
Raport identyfikuje obszary wymagające pilnej interwencji systemowej. Wśród najistotniejszych wyzwań wskazano niewystarczający poziom realizacji działań profilaktycznych i ograniczony udział populacji w programach badań przesiewowych, a także niedostateczne wykorzystanie potencjału nowoczesnych narzędzi informatycznych wspierających zarządzanie opieką. Prof. Maciej Krzakowski, Członek Prezydium All.Can Polska, krajowy konsultant w dziedzinie onkologii klinicznej podkreśla, że:
„Nadal problemem jest niedostateczna wydolność działań z zakresu profilaktyki pierwotnej i wtórnej. Zwraca również uwagę na „niedostateczne wykorzystywanie metod nowoczesnej diagnostyki genetycznej i molekularnej, co zmniejsza wykorzystanie możliwości systemowego leczenia przeciwnowotworowego”.
Jednocześnie raport wskazuje, że mimo wyraźnego wzrostu dostępności terapii innowacyjnych, ich potencjał nie jest w pełni wykorzystywany. Jak zaznacza prof. Piotr Rutkowski, Członek Prezydium All.Can Polska, przewodniczący Zespołu Ministra Zdrowia ds. Narodowej Strategii Onkologicznej, przewodniczący Zarządu Polskiego Towarzystwa Onkologicznego:
„Ważnym elementem i unikalnym w naszej części Europy jest rozwój niekomercyjnych badań klinicznych finansowanych przez Agencję Badań Medycznych, co wyzwala postęp polskich naukowców-lekarzy klinicystów i daje szansę pacjentom na dostęp do nowatorskich terapii, a wyniki tych badań dają szansę na optymalizację procedur w opiece onkologicznej”.
Polska hematologia znajduje się obecnie w momencie intensywnych zmian, wynikających z postępu terapeutycznego oraz rosnących potrzeb zdrowotnych pacjentów. Nowoczesne terapie umożliwiają coraz częściej prowadzenie leczenia w warunkach ambulatoryjnych, co wymaga dostosowania organizacji i finansowania świadczeń do nowego modelu opieki. Jak podkreśla prof. Krzysztof Giannopoulos:
„Ambulatoryjna opieka specjalistyczna staje się kluczowym ogniwem nowoczesnej hematologii, jednak jej potencjał nie jest w pełni wykorzystywany. Obecny system organizacji i finansowania nie nadąża za przesuwaniem ciężaru leczenia z oddziałów szpitalnych do AOS. Brakuje odpowiednich narzędzi rozliczeniowych i adekwatnej wyceny świadczeń, które umożliwiałyby bezpieczne i efektywne leczenie ambulatoryjne, przy jednoczesnym odciążeniu hospitalizacji”.
Priorytetem jest potrzeba konsekwentnego, długofalowego podejścia do profilaktyki onkologicznej. Autorzy analizy wskazują, że obszar ten wciąż pozostaje najsłabszym elementem systemu zarówno pod względem poziomu finansowania, jak i skuteczności realizacji programów badań przesiewowych. Ograniczony zasięg działań profilaktycznych oraz niewystarczające zaangażowanie społeczeństwa przekładają się na niższy niż w wielu państwach Unii Europejskiej udział obywateli w inicjatywach wczesnego wykrywania nowotworów. W ocenie ekspertów bez istotnego wzmocnienia edukacji zdrowotnej, komunikacji oraz stabilnych nakładów publicznych trudno będzie osiągnąć trwałą poprawę wskaźników epidemiologicznych.
Raport All.Can Polska nie ogranicza się jednak do diagnozy problemów. Dokument ma charakter strategiczny i stanowi impuls do dalszej, merytorycznej debaty nad kierunkami reform. Zawarte w nim rekomendacje adresowane są do decydentów, przedstawicieli środowisk medycznych oraz instytucji odpowiedzialnych za organizację systemu ochrony zdrowia. Ich wspólnym celem jest wypracowanie rozwiązań, które zapewnią pacjentom kompleksową, skoordynowaną opiekę: obejmującą skuteczną profilaktykę, sprawną diagnostykę oraz dostęp do nowoczesnych i odpowiednio wdrażanych terapii.
Rozszerzenie zakresu raportu o kolejne dziedziny medycyny zaangażowane w opiekę nad pacjentami z chorobami nowotworowymi było możliwe dzięki poszerzeniu składu inicjatywy All.Can Polska. Do grona jej członków dołączyli specjaliści z obszaru hematologii, a także przedstawiciele parlamentu i dziennikarze medyczni, co wzmocniło ekspercki oraz systemowy wymiar prowadzonych analiz.
Członkiem Grupy Sterującej All.Can Polska jest Agnieszka Giannopoulos, redaktor naczelna Hematoonkologia.pl.
Zapraszamy do lektury Raportu.
