Cobalaxin - baza leków

Wskazania

Leczenie niedoboru witaminy B₁₂ spowodowanego niedożywieniem. Długotrwałe leczenie niedoboru witaminy B₁₂, np. z powodu zaburzeń wchłaniania. Doustne leczenie niedokrwistości złośliwej i niedoboru witaminy B₁₂ z objawami neurologicznymi, po szybkiej normalizacji biomarkerów związanych z witaminą B₁₂ przy pozajelitowym podawaniu witaminy B₁₂. Lek jest wskazany do stosowania u dorosłych. W przypadku pacjentów, u których konieczna jest szybka normalizacja biomarkerów związanych z witaminą B₁₂, należy przeprowadzić leczenie za pomocą witaminy B₁₂ podawanej pozajelitowo do osiągnięcia stabilizacji. 

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Leku nie należy stosować w leczeniu niedokrwistości megaloblastycznej, która jest wywołana wyłącznie niedoborem kwasu foliowego. Leku nie należy stosować u pacjentów, u których należy przeprowadzić detoksykację przy zatruciu cyjankami (np. u pacjentów z niedowidzeniem toksycznym lub pozagałkowym zapaleniem nerwu wzrokowego w niedokrwistości złośliwej); w takich przypadkach należy podać inną pochodną kobalaminy. U pacjentów z niedoborem witaminy B₁₂, u których występuje ryzyko zaniku nerwu wzrokowego w chorobie Lebera, nie należy stosować cyjanokobalaminy w celu leczenia niedoboru witaminy B₁₂. Leku nie wolno stosować u pacjentów z niedowidzeniem związanym z paleniem tytoniu lub alkoholizmem.

Dawkowanie

Doustnie. Dorośli: 1 tabl. na dobę. Jeśli wymagana jest szybka normalizacja biomarkerów związanych z witaminą B₁₂, należy początkowo podawać witaminę B₁₂ pozajelitowo. Czas trwania leczenia. W przypadku dobrej tolerancji, nie ma ograniczeń dotyczących czasu stosowania. Witamina B₁₂ podawana doustnie jest zwykle stosowana przez całe życie, pod warunkiem, że wykazana została jej odpowiednia absorpcja z jelita lub tak długo, jak utrzymuje się jej niedobór. W przypadku niedokrwistości złośliwej konieczna jest substytucja przez całe życie. Odpowiedź na leczenie musi być regularnie monitorowana. Należy zasięgnąć opinii lekarza po miesiącu samodzielnego stosowania ze względu na konieczność monitorowania biomarkerów związanych z witaminą B₁₂ i możliwą konieczność modyfikacji dawkowania, przerwania albo zmiany leczenia. Szczególne grupy pacjentów. Leku nie należy stosować u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat. U osób w podeszłym wieku zaleca się stosowanie zwykłego schematu dawkowania. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek, można stosować zwykle zalecane dawkowanie dla osób dorosłych. W przypadku ciężkiej niewydolności nerek, lek powinien być stosowany pod nadzorem lekarza; należy regularnie kontrolować stężenie witaminy B₁₂ w surowicy i w razie potrzeby zmniejszać dawkę. Dane dotyczące farmakokinetyki i doświadczenia klinicznego u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie są dostępne. Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania leku u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Sposób podania. Lek najlepiej przyjmować na pusty żołądek. Tabletkę należy popić wodą.

Skład

1 tabl. zawiera 1 mg cyjanokobalaminy (witaminy B₁₂).

Działanie

Witamina B₁₂ odgrywa ważną rolę w metabolizmie komórkowym, szczególnie w syntezie DNA, metylacji i metabolizmie mitochondriów. Witamina B₁₂ jest konieczna do enzymatycznego przekształcania kwasu metylomalonowego w koenzym A i 5-metylotetrahydrofolianu w tetrahydrofolian. Ponadto, obok kwasu foliowego, witamina B₁₂ jako kofaktor enzymu syntazy metioninowej jest niezbędna do metylacji homocysteiny polegającej na przeniesieniu grupy metylowej z metylotetrahydrofolianu. Jest to reakcja konieczna do syntezy DNA i powstawania erytrocytów. W przypadku wystąpienia niedoborów witaminy B₁₂, synteza DNA ulega zaburzeniu w wyniku czego powstają nieprawidłowe komórki - megaloblasty. Organizm ludzki nie jest w stanie syntetyzować witaminy B₁₂ i musi ona zostać dostarczona z pożywieniem. Występuje naturalnie w produktach żywnościowych pochodzenia zwierzęcego, w tym w mięsie, drobiu, rybach, skorupiakach, jajach, mleku i innych produktach mlecznych. Witamina B₁₂ na ogół nie występuje w produktach roślinnych. Według aktualnych zaleceń dzienne zapotrzebowanie na witaminę B₁₂ przez dorosłych i osoby starsze waha się od 1,4 do 3 μg dziennie. Witamina B₁₂ jest wchłaniania w dwojaki sposób: aktywne wchłanianie w jelicie cienkim poprzez czynnik wewnętrzny, transport witaminy B₁₂ do tkanek następuje przez wiązanie z transkobalaminami, które są odpowiednikami substancji z grupy beta-globulin; niezależnie od czynnika wewnętrznego, witamina może również przenikać do krwiobiegu poprzez bierną dyfuzję przez układ żołądkowo-jelitowy lub błony śluzowe. Około 1-2% doustnie podanej dawki przenika do krwi liniowo w sposób zależny od dawki. Z tego powodu, po podaniu dużych dawek doustnych (około 1 mg na dobę) zapewnione jest odpowiednie wchłanianie nawet u pacjentów pozbawionych czynnika wewnętrznego. Witamina B₁₂ ulega dystrybucji do wątroby, szpiku kostnego i innych tkanek, łącznie z łożyskiem, a także przenika do mleka kobiecego. Aż do 90% zasobów jest obecnych w wątrobie, gdzie witamina przechowywana jest w postaci aktywnego koenzymu ze współczynnikiem wymiany od 0,5 do 0,8 µg na dobę. U zdrowych osób dorosłych stosujących dobrze zbilansowaną dietę, całkowite zasoby witaminy B₁₂ w organizmie wynoszą od 3 do 5 mg. Kliniczne objawy niedoboru witaminy B₁₂ zazwyczaj pojawiają się po 3 do 5 lat niewystarczającej podaży witaminy. Cyjanokobalamina ulega decyjanacji w wątrobie, w wyniku czego powstaje kobalamina, aktywna postać cyjanokobalaminy. Po wchłonięciu do komórek, kobalamina jest uwalniana z kompleksu z jej transporterem - transkobalaminą II - do cytozolu, gdzie jest włączana do odpowiednich grup prostetycznych enzymów. Witamina B₁₂ wydalana jest głównie z żółcią, a następnie ponownie wchłaniania poprzez krążenie jelitowo-wątrobowe w ilości około 1 µg. Jeśli zdolność organizmu do magazynowania witaminy B₁₂ zostaje przekroczona w wyniku podawania dużych dawek, szczególnie w wyniku podawania pozajelitowego, część niewchłonięta wydalana jest z moczem.

Interakcje

Wchłanianie witaminy B₁₂ może być zmniejszone przez inhibitory pompy protonowej (np. omeprazol), antagonistów receptora histaminowego H2 (np. cymetydynę), kwas aminosalicylowy, kolchicynę, aminoglikozydy (np. neomycyna) i cholestyraminę. Stężenie witaminy B₁₂ w surowicy może być zmniejszone u pacjentów przyjmujących doustne środki antykoncepcyjne i metforminę. Chloramfenikol może osłabiać działanie witaminy B₁₂ w niedokrwistości. Długotrwała ekspozycja na podtlenek azotu (gaz rozweselający N₂O) może powodować czynnościowy niedobór witaminy B₁₂ i potencjalnie poważne neurologiczne reakcje niepożądane, nawet jeśli zapasy witaminy B₁₂ są prawidłowe. Leki przeciwpsychotyczne drugiej generacji (olanzapina i risperidon) mogą wpływać na zmniejszenie stężenia witaminy B₁₂ w surowicy. Istnieją doniesienia, że glikokortykosteroidy, takie jak prednizon, zwiększają wchłanianie witaminy B₁₂ u pacjentów z niedokrwistością złośliwą.

Środki ostrożności

Na początku leczenia konieczne jest przeprowadzenie diagnostyki różnicowej w celu ustalenia, czy występujący niedobór witaminy B₁₂ związany jest z dietą, czy też występuje przewlekła choroba zapalna jelit lub inne zaburzenie sugerujące niewystarczającą bierną dyfuzję witaminy B₁₂ z diety. U pacjentów z hematologicznymi i neurologicznymi objawami niedoboru witaminy B₁₂ oraz w przypadkach, gdy wymagana jest szybka normalizacja biomarkerów związanych z witaminą B₁₂, leczenie należy rozpocząć od pozajelitowego podawania cyjanokobalaminy do czasu normalizacji parametrów biochemicznych we krwi i ustąpienia objawów klinicznych. Przebieg leczenia doustnego powinien być ściśle monitorowany (miesiąc po rozpoczęciu leczenia, następnie za 6 miesięcy, a następnie co rok). Należy regularnie kontrolować stężenie witaminy B₁₂ lub kwasu metylomalonowego w osoczu oraz morfologię krwi w celu oceny odpowiedzi na leczenie. Jeśli po upływie 1 miesiąca nie osiągnięto poprawy w zakresie leczenia niedoboru witaminy B₁₂, należy sprawdzić, czy pacjent przestrzega zaleceń terapeutycznych i w razie potrzeby dostosować dawkę cyjanokobalaminy lub sposób jej podawania. Nadmiar kobalaminy jest częściowo wydalany przez nerki, dlatego w szczególności u pacjentów z krańcową niewydolnością nerek (wymagających dializy) może dojść do potencjalnego skumulowania witaminy B₁₂. W celu utrzymania odpowiedniego stężenia witaminy B₁₂ w surowicy wymagana jest regularna kontrola stężenia witaminy B₁₂ w surowicy i w razie potrzeby należy zmodyfikować schemat leczenia. Należy zachować ostrożność u pacjentów z niedoborem kwasu foliowego. Niedobór folianów może osłabić odpowiedź terapeutyczną na leczenie witaminą B₁₂. U takich pacjentów stosowanie leku musi być połączone z leczeniem niedoboru kwasu foliowego. Dzieci i młodzież. Lek nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat z uwagi na brak wystarczających danych klinicznych oraz nieodpowiednią dla tej grupy wiekowej dawkę.

Ciąża i laktacja

W razie konieczności można rozważyć zastosowanie leku w okresie ciąży. Zalecane dobowe spożycie witaminy B₁₂ w okresie ciąży wynosi 4,5 μg/dobę. Dane na temat stosowania dużych dawek witaminy B₁₂ przez kobiety w ciąży są ograniczone. Dane z badań na zwierzętach nie wskazują na szkodliwy wpływ witaminy B₁₂ na reprodukcję. Dane literaturowe wskazują, że niedobór witaminy B₁₂ u kobiet w ciąży wiąże się ze zwiększoną częstością występowania wad cewy nerwowej, rozszczepu podniebienia, przedwczesnego porodu, poronień i stanu przedrzucawkowego. Dane z badań na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ niedoboru witaminy B₁₂ na reprodukcję. Witamina B₁₂ przenika do mleka matki, ale nie przewiduje się niekorzystnego wpływu na dzieci karmione piersią. Lek może być stosowany w okresie karmienia piersią. Zalecane dobowe spożycie witaminy B₁₂ w okresie karmienia piersią wynosi 5 μg/dobę. Witamina B₁₂ jest konieczna do utrzymania męskiej płodności. Badania przeprowadzone na samcach szczurów na różnych etapach rozwoju ujawniły negatywny wpływ niedoboru witaminy B₁₂ na płodność. Przy normalnych stężeniach endogennej witaminy B₁₂ w osoczu nie przewiduje się niekorzystnego wpływu na płodność.

Działania niepożądane

Niezbyt często: ciężkie reakcje nadwrażliwości, które mogą objawiać się pokrzywką, wysypką skórną lub świądem na dużych powierzchniach ciała. Częstość nieznana: trądzikopodobne zmiany skórne i pęcherze, reakcja anafilaktyczna, gorączka.

Pozostałe informacje

Lek zawiera kobalaminę, która ze względu na swój czerwony kolor może zakłócać wyniki laboratoryjnych badań kolorymetrycznych i spektrofotometrycznych. Badanie oznaczania poziomu przeciwciał przeciwko czynnikowi wewnętrznemu Castle'a (IFA): Wstępne podanie cyjanokobalaminy może powodować fałszywie dodatnie wyniki w kierunku przeciwciał IF, które są obecne we krwi u około 50% pacjentów z niedokrwistością złośliwą. Jeśli są dostępne, należy zastosować alternatywne testy niepodatne na zakłócenia cyjanokobalaminą w przypadku podejrzenia wystąpienia interferencji. Zlecanie badań laboratoryjnych u pacjentów przyjmujących cyjanokobalaminę należy skonsultować z personelem laboratorium. Lek nie ma wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.