Folik - baza leków

Wskazania

Zapobieganie niedoborom kwasu foliowego u kobiet przed poczęciem i we wczesnym okresie ciąży, w celu zmniejszenia ryzyka powstawania wad cewy nerwowej u potomstwa.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą.

Dawkowanie

Doustnie. Kobiety w wieku rozrodczym: 1 tabl. raz na dobę, podawana co najmniej przez 1 mies. przed poczęciem oraz w trakcie I trymestru ciąży.

Skład

1 tabl. zawiera 0,4 mg kwasu foliowego.

Działanie

Kwas foliowy i inne foliany pełnią rolę koenzymów w reakcjach przenoszenia grup jednowęglowych w procesie biosyntezy zasad purynowych i pirymidynowych, niezbędnych do syntezy DNA i RNA. Kwas foliowy jest w organizmie przekształcany do kwasu folinowego (FH₄), który jest właściwą substancją aktywną i ma zastosowanie kliniczne w przypadkach zahamowania aktywności reduktazy dihydrofolianowej podczas leczenia antymetabolitami kwasu foliowego (metotreksat). Ponadto kwas foliowy obniża stężenie homocysteiny we krwi. Po podaniu doustnym kwas foliowy wchłania się w ok. 70-80% w dwunastnicy i jelicie czczym. Niewchłonięta część jest wykorzystywana przez bakterie jelitowe. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po 2-3 h od podania. Kwas foliowy luźno wiąże się z albuminami osocza w ok. 70%. Przenika do wszystkich tkanek. Magazynowany jest głównie w wątrobie w postaci folianów, w ilości ok. 5-10 mg. Kwas foliowy jest przekształcany w komórkach organizmu do kwasu folinowego (FH₄) na drodze reakcji enzymatycznych przy udziale reduktazy dihydrofolianowej. Następnie do kwasu folinowego przyłączają się reszty kwasu glutaminowego. Poliglutaminiany kwasu folinowego są właściwą substancją aktywną-koenzymem. T_0,5 kwasu foliowego w osoczu wynosi ok. 3,5 h. Wydalany jest w 80% z moczem.

Interakcje

Doustne środki antykoncepcyjne (estrogeny), leki przeciwgruźlicze, etanol i żywice jonowymienne stosowane w hiperlipidemii mogą zmniejszać skuteczność preparatów kwasu foliowego na skutek zwiększonego metabolizmu lub zmniejszonego wchłaniania. Antagoniści kwasu foliowego (sulfonamidy, trimetoprim, pirymetamina, sulfasalazyna) oraz leki przeciwnowotworowe (metotreksat) powodują zaburzenie przekształcania kwasu foliowego do kwasu tetrahydrofoliowego poprzez konkurencyjne blokowanie reduktazy dihydrofolianowej - mogą zmniejszać skuteczność preparatów kwasu foliowego. Kwas foliowy może wpływać na działanie leków przeciwdrgawkowych (fenobarbital, fenytoina, prymidon), normalizując (zwiększając) ich metabolizm, uprzednio zmniejszony na skutek niedoboru kwasu foliowego. Konieczne jest monitorowanie stężenia tych leków we krwi i ewentualne zwiększenie dawki w celu uniknięcia napadów padaczki.

Środki ostrożności

Z wyjątkiem ciąży i laktacji nie należy podawać kwasu foliowego w dawkach większych niż 0,4 mg na dobę bez uprzedniego wykluczenia niedokrwistości megaloblastycznej, ponieważ kwas foliowy, zastosowany w tej chorobie bez jednoczesnej suplementacji witaminy B₁₂, mógłby złagodzić objawy hematologiczne, maskując postęp choroby, natomiast nie powstrzymałby dalszego rozwoju objawów neurologicznych. Kobiety, które wcześniej urodziły dzieci z wadą cewy nerwowej, są obciążone zwiększonym ryzykiem urodzenia kolejnego dziecka z taką wadą. Przed kolejną ciążą powinny mieć zapewnioną poradę genetyczną. W takim przypadku należy stosować kwas foliowy przez co najmniej 3 mies. przed planowaną ciążą, w dawkach 4-5 mg na dobę.

Ciąża i laktacja

Preparat może być stosowany w ciąży i okresie karmienia piersią.  Z prawidłowo przeprowadzonych badań epidemiologicznych wynika, że podawanie preparatów zawierających kwas foliowy w okresie przed zajściem w ciążę i podczas pierwszych tygodni ciąży zmniejsza ryzyko wystąpienia wad cewy nerwowej u płodu.

Działania niepożądane

Niezbyt często: skórne reakcje alergiczne (wysypka, świąd). Rzadko: brak łaknienia, trudności w zasypianiu, senność, nadmierna pobudliwość nerwowa, depresja, gorzki smak w ustach, wzdęcia, nudności, wymioty, biegunka. Bardzo rzadko: obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli. Częstość nieznana: reakcja anafilaktyczna.

Pozostałe informacje

Lek nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.