Naukowcy alarmują o pogarszającej się sytuacji sektora
Autorzy petycji zwracają uwagę, że mimo licznych deklaracji politycznych nakłady na naukę i szkolnictwo wyższe pozostają niewystarczające. Jak wskazano w dokumencie, udział wydatków na badania i rozwój w Polsce wynosi obecnie 1,41% PKB, podczas gdy średnia unijna sięga 2,24% PKB, a w czołowych gospodarkach świata przekracza 3,5% PKB.
Sygnatariusze podkreślają, że konsekwencją niedofinansowania są m.in. niskie wynagrodzenia pracowników naukowych, trudne warunki pracy doktorantów oraz ograniczone możliwości prowadzenia badań i utrzymania infrastruktury badawczej. W ocenie autorów petycji obecny model finansowania może prowadzić do dalszego odpływu młodych naukowców z sektora akademickiego.
Najważniejsze postulaty petycji
Autorzy inicjatywy przedstawili trzy kluczowe obszary wymagające pilnych zmian:
- Powiązanie wynagrodzeń w sektorze nauki ze stawkami rynkowymi – postulowane jest m.in. zagwarantowanie, aby osoby posiadające stopień doktora otrzymywały wynagrodzenie co najmniej na poziomie średniej krajowej w sektorze przedsiębiorstw oraz objęcie wszystkich pracowników nauki regularną waloryzacją wynagrodzeń.
- Poprawa sytuacji studentów i doktorantów – sygnatariusze apelują o zwiększenie wsparcia socjalnego, rozwój infrastruktury akademickiej oraz podniesienie stypendiów doktoranckich co najmniej do poziomu płacy minimalnej. Wskazują również na potrzebę umożliwienia doktorantom wyboru między stypendium a zatrudnieniem na umowę o pracę.
- Zwiększenie finansowania badań i infrastruktury naukowej – postulaty obejmują m.in. wzrost finansowania Narodowego Centrum Nauki, zapewnienie środków na utrzymanie infrastruktury badawczej oraz stworzenie stabilnych mechanizmów wspierających badania podstawowe, aplikacyjne i wdrożeniowe.
Autorzy petycji apelują o przeznaczenie dodatkowego miliarda złotych dla Narodowego Centrum Nauki w ustawie budżetowej na 2027 rok oraz o ustalenie w kolejnych ustawach budżetowych stopniowego wzrostu finansowania, który pozwoli osiągnąć 25-procentowy współczynnik sukcesu w konkursach NCN.
Treść petycji oraz możliwość jej podpisania dostępne są na stronie petycjeonline.com.
