Velenta - baza leków

Wskazania

Niedobory progesteronu: leczenie nieregularnych cykli miesiączkowych, leczenie bolesnego miesiączkowania, leczenie endometriozy, leczenie wtórnego braku miesiączki, leczenie nieprawidłowych krwawień z macicy, leczenie zespołu napięcia przedmiesiączkowego, leczenie poronień zagrażających, leczenie poronień nawykowych, leczenie bezpłodności związanej z niewydolnością ciałka żółtego. Hormonalna terapia zastępcza: Dydrogesteron może być stosowany w skojarzeniu z estrogenem u kobiet z zachowaną macicą, z zaburzeniami spowodowanymi naturalną lub wywołaną chirurgicznie menopauzą; dydrogesteron równoważy działanie estrogenu na endometrium macicy podczas hormonalnej terapii zastępczej.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Rozpoznanie lub podejrzenie nowotworu zależnego od progestagenów (np. oponiak). Krwawienie z pochwy o nieustalonej przyczynie. Należy wziąć pod uwagę przeciwwskazania do stosowania estrogenów podczas jednoczesnego stosowania estrogenu z dydrogesteronem. Ciężka, ostra choroba wątroby lub zaburzenie metaboliczne barwników żółciowych (zespół Dubin-Johnsona, zespół Rotora) lub występowanie tych chorób w wywiadzie. Ostry guz wątroby lub guz wątroby w wywiadzie. Zakrzepowe zapalenie żył i choroba zakrzepowo-zatorowa. Oponiak lub oponiak w wywiadzie.

Dawkowanie

Doustnie. Dawkowanie, schemat podawania i czas trwania leczenia mogą być dostosowane do ciężkości zaburzenia i odpowiedzi klinicznej. Nieregularne cykle: 10 mg lub 20 mg dydrogesteronu na dobę rozpoczynając od drugiej połowy cyklu miesiączkowego do 1. dnia następnego cyklu miesiączkowego. Dzień rozpoczęcia i liczba dni leczenia będą zależeć od indywidualnej długości cyklu. Bolesne miesiączkowanie: 10 mg lub 20 mg na dobę od 5. do 25. dnia cyklu. Endometrioza: 10 mg do 30 mg na dobę od 5. do 25. dnia cyklu lub w sposób ciągły. Nieprawidłowe krwawienie z macicy: jeśli leczenie jest rozpoczynane w celu zatrzymania krwawienia, należy podawać 20 mg lub 30 mg dydrogesteronu na dobę przez okres do 10 dni. Przy podawaniu w sposób ciągły, należy stosować 10 mg lub 20 mg dydrogesteronu na dobę w czasie drugiej części cyklu miesiączkowego. Dzień rozpoczęcia leczenia i ilość dni, w których lek będzie podawany zależą od indywidualnej długości cyklu miesiączkowego każdej pacjentki. Krwawienie z odstawienia występuje, jeśli wzrost endometrium został wcześniej wystarczająco pobudzony przez endogenny lub egzogenny estrogen. Wtórny brak miesiączki: należy podawać 10 mg lub 20 mg dydrogesteronu na dobę przez 14 dni drugiej części założonego cyklu miesiączkowego w celu uzyskania optymalnej przemiany wydzielniczej endometrium, wcześniej wystarczająco pobudzonego przez endogenny lub egzogenny estrogen. Zespół napięcia przedmiesiączkowego: 10 mg dwa razy na dobę rozpoczynając od drugiej połowy cyklu miesiączkowego do pierwszego dnia kolejnego cyklu. Dzień rozpoczęcia leczenia i ilość dni, w których produkt leczniczy będzie podawany zależą od długości cyklu miesiączkowego pacjentki. Poronienie zagrażające: dawka początkowa do 40 mg w pojedynczej dawce, a następnie 20 mg lub 30 mg na dobę do ustąpienia objawów. Poronienie nawykowe: 10 mg dydrogesteronu 2 razy na dobę do 12 tygodnia ciąży. Bezpłodność związana z niewydolnością ciałka żółtego: 10 mg lub 20 mg dydrogesteronu na dobę rozpoczynając od drugiej połowy cyklu miesiączkowego do pierwszego dnia kolejnego cyklu. Leczenie należy kontynuować przez co najmniej trzy kolejne cykle. Hormonalna terapia zastępcza, tj. w połączeniu z estrogenem u kobiet z zachowaną macicą, z zaburzeniami spowodowanymi naturalną lub wywołaną chirurgicznie menopauzą: Terapia ciągła sekwencyjna: estrogen podawany jest w sposób ciągły i dodawana jest 1 tabl. 10 mg dydrogesteronu na dobę w trakcie ostatnich 14 dni każdego 28–dniowego cyklu, w sposób sekwencyjny. Terapia cykliczna: estrogen jest podawany cyklicznie z przerwami w jego podawaniu, zwykle estrogen jest stosowany przez 21 dni po czym następuje 7 dni przerwy w stosowaniu. 1 tabl. dydrogesteronu 10 mg na dobę jest stosowana przez ostatnie 12-14 dni leczenia estrogenem. W zależności od odpowiedzi klinicznej, dawka może być zwiększona do 20 mg dydrogesteronu na dobę. Krwawienie z odstawienia zwykle zaczyna się po zaprzestaniu stosowania dydrogesteronu. W celu rozpoczęcia i kontynuacji leczenia objawów pomenopauzalnych, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas. Dzieci i młodzież. Nie ma właściwego wskazania do stosowania dydrogesteronu przed pierwszą miesiączką. Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania dydrogesteronu u młodzieży w wieku 12–18 lat. Sposób podania. W przypadku przyjmowania większych dawek, tabletki należy zażywać w równych dawkach, podzielonych w ciągu dnia.  

Skład

1 tabl. powl. zawiera 10 mg dydrogesteronu. Preparat zawiera laktozę.

Działanie

Dydrogesteron jest progestagenem aktywnym po podaniu doustnym. Powoduje przemianę wydzielniczą endometrium w macicy poddanej uprzednio działaniu estrogenu, dzięki czemu chroni przed zwiększaniem przez estrogen ryzyka rozrostu endometrium i (lub) raka endometrium. Nie wywiera działania estrogenowego, androgenowego, termogennego, anabolicznego i kortykosteroidowego. Po podaniu doustnym szybko wchłania się, osiągając C_max po 0,5 -2,5 h. Całkowita biodostępność wynosi 28%. Po podaniu doustnym dydrogesteron jest szybko metabolizowany do 20α-dihydrodydrogesteronu (DHD). C_max DHD osiąga ok. 1,5 h po przyjęciu preparatu. Stężenie DHD we krwi jest znacznie większe niż dydrogesteronu. Dydrogesteron i DHD wiążą się z białkami osocza w >90%. Średni T_0,5 dydrogesteronu i DHD wynosi odpowiednio: 5-7 h oraz 14-17 h. Ok. 63% dawki leku przenika do moczu. W ciągu 72 h lek zostaje wydalony całkowicie. W moczu DHD jest obecny głównie w postaci sprzężonej z kwasem glukuronowym.

Interakcje

Dane z badań in vitro wskazują, że główny szlak metaboliczny prowadzący do powstania głównego czynnego farmakologicznie metabolitu 20-dihydrodydrogesteronu (DHD) jest katalizowany przez aldo-keto reduktazę 1C (AKR 1C) w ludzkim cytozolu. Obok metabolizmu cytozolowego, istnieje metabolizm z udziałem izoenzymów cytochromu P450 (CYP), zachodzący prawie wyłącznie poprzez CYP3A4. W wyniku przemian powstaje kilka innych metabolitów. Główny czynny metabolit DHD jest substratem do przemian metabolicznych zachodzących poprzez izoenzym CYP3A4. Z tego powodu, metabolizm dydrogesteronu i DHD może ulec przyspieszeniu podczas jednoczesnego stosowania substancji indukujących aktywność enzymów cytochromu, takich jak: produkty lecznicze przeciwdrgawkowe (np. fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), przeciwzakaźne (np. ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz) i produkty roślinne, zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum), szałwię i miłorząb. Rytonawir i nelfinawir, chociaż są znane jako silne inhibitory enzymów cytochromu, to stosowane jednocześnie z hormonami steroidowymi wykazują właściwości indukujące. Skutkiem klinicznym zwiększonego metabolizmu dydrogesteronu może być zmniejszenie jego skuteczności. Badania in vitro wykazały, że dydrogesteron i DHD w istotnych klinicznie stężeniach, nie hamują ani nie pobudzają izoenzymów cytochromu, odpowiadających za metabolizm innych leków. Ponieważ progesteron może wpływać na kontrolę cukrzycy, może być konieczne dostosowanie dawkowania leków przeciwcukrzycowych.

Środki ostrożności

Przed rozpoczęciem leczenia nieprawidłowych krwawień z pochwy dydrogesteronem, należy wyjaśnić ich etiologię. W trakcie pierwszych miesięcy leczenia mogą wystąpić krwawienia lub plamienia międzymiesiączkowe. Jeżeli krwawienia lub plamienia międzymiesiączkowe pojawią się dopiero po pewnym czasie stosowania leczenia lub utrzymują się po przerwaniu leczenia, należy przeprowadzić diagnostykę w celu ustalenia ich przyczyny. Diagnostyka może obejmować wykonanie biopsji endometrium w celu wykluczenia nowotworu złośliwego endometrium. Powody natychmiastowego przerwania leczenia. Leczenie należy przerwać, jeśli wystąpią przeciwwskazania oraz w następujących sytuacjach: ból głowy podobny do migreny lub niezwykle silny ból głowy, ostre zaburzenia widzenia. Stany wymagające obserwacji. Pacjentkę należy dokładnie obserwować, jeśli którykolwiek z wymienionych stanów chorobowych występuje u pacjentki obecnie, występował w przeszłości, uległ nasileniu w czasie ciąży lub podczas wcześniejszego leczenia hormonalnego. Należy wziąć pod uwagę, że w trakcie leczenia dydrogesteronem może dojść do nawrotu lub pogorszenia następujących stanów chorobowych, w przypadku których należy rozważyć przerwanie leczenia. Szczególnie istotne są następujące stany: porfiria, depresja, nieprawidłowe wartości wyników badań czynnościowych wątroby z powodu ostrej lub przewlekłej choroby wątroby, żółtaczka cholestatyczna i (lub) świąd. Ogólnie, wydaje się, że dydrogesteron nie ma żadnego wpływu na ciśnienie tętnicze krwi u kobiet z prawidłowym ciśnieniem tętniczym. Jednakże, jeśli podczas stosowania dydrogesteronu wystąpi trwałe, klinicznie istotne nadciśnienie, należy przerwać stosowanie dydrogesteronu i rozpocząć leczenie nadciśnienia tętniczego. W przypadku stosowania większych dawek, zaleca się zachowanie ostrożności u pacjentek z udarem mózgu (również w wywiadzie). Stany wymagające szczególnego nadzoru. Pacjentkę należy obserwować szczególnie starannie, jeśli któryś z niżej wymienionych stanów występuje obecnie, miał miejsce w przeszłości i (lub) nasilił się w okresie ciąży albo prowadzonej wcześniej terapii hormonalnej. Należy pamiętać, że lek może spowodować ponowne pojawienie się lub nasilenie tych stanów, do których w szczególności należą: zgłaszano występowanie oponiaków (pojedynczych i mnogich) w związku ze stosowaniem leku zawierającego dydrogesteron. Należy obserwować zgodnie z praktyką kliniczną, czy u pacjentki nie występują objawy przedmiotowe i podmiotowe oponiaków. Jeśli u pacjentki zostanie zdiagnozowany oponiak, należy przerwać leczenie preparatem. Po przerwaniu leczenia obserwowano zmniejszenie się guza. Inne stany. Następujące ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczą stosowania dydrogesteronu w skojarzeniu z estrogenem w ramach hormonalnej terapii zastępczej (HTZ). Patrz również ostrzeżenia i środki ostrożności w ChPL zawierającego estrogen. W leczeniu objawów związanych z przekwitaniem, HTZ należy rozpocząć jedynie wtedy, gdy objawy te powodują pogorszenie jakości życia. Zawsze należy dokładnie rozważyć ryzyko i spodziewane korzyści związane z leczeniem. Oceny takiej należy dokonywać przynajmniej raz w roku, a HTZ powinna być kontynuowana, tak długo, jak długo korzyści przeważają nad ryzykiem. Dane dotyczące ryzyka związanego z HTZ w leczeniu przedwczesnej menopauzy są ograniczone. Jednakże, ze względu na małe bezwzględne ryzyko u młodszych kobiet, stosunek korzyści do ryzyka w tej grupie pacjentek może być korzystniejszy niż u starszych kobiet. Badanie lekarskie/obserwacja. Przed pierwszym lub ponownym zastosowaniem HTZ należy przeprowadzić dokładny wywiad medyczny dotyczący pacjentki oraz jej rodziny. Należy przyprowadzić badanie przedmiotowe (w tym narządów miednicy i piersi) w celu zidentyfikowania przeciwwskazań lub stanów wymagających zachowania szczególnej ostrożności. W trakcie leczenia zaleca się przeprowadzanie badań okresowych, których częstość i zakres powinny być dostosowane indywidualnie do stanu pacjentki. Kobiety powinny zostać poinformowane, jakie zmiany w obrębie piersi należy zgłosić lekarzowi lub pielęgniarce (patrz „Rak piersi” poniżej). Badania diagnostyczne, w tym odpowiednie badania obrazowe np. mammografia, powinny być wykonywane zgodnie z aktualnie obowiązującymi zasadami dotyczącymi badań przesiewowych, dostosowanymi do potrzeb klinicznych danej pacjentki. Przerost i nowotwór endometrium. W przypadku długotrwałego stosowania samych estrogenów u kobiet z zachowaną macicą, zwiększa się ryzyko przerostu endometrium i wystąpienia nowotworu endometrium. U kobiet z zachowaną macicą, cykliczne dodanie progestagenu, takiego jak dydrogesteron, przez co najmniej 12 dni w miesiącu w cyklu 28-dniowym lub leczenie ciągłe połączeniem estrogenu z progestagenem może zapobiec zwiększeniu ryzyka wystąpienia raka endometrium związanego z HTZ z zastosowaniem samych estrogenów. Rak piersi. Ogólne dane sugerują zwiększone ryzyko wystąpienia raka piersi u kobiet stosujących leczenie skojarzone estrogenem i progestagenem lub HTZ zawierającą sam estrogen, w zależności od czasu trwania HTZ. Leczenie skojarzone estrogenem i progestagenem: Randomizowane, kontrolowane placebo badanie Women's Health Initiative (WHI) oraz metaanaliza prospektywnych badań epidemiologicznych potwierdzają zwiększone ryzyko raka piersi u kobiet stosujących skojarzoną estrogenowo-progestagenową HTZ, co uwidacznia się po około 3 (1-4) latach. Wyniki dużej metaanalizy wykazały, że po zaprzestaniu leczenia, dodatkowe ryzyko zmniejsza się z czasem, a czas powrotu do poziomu początkowego zależy od czasu trwania HTZ. Jeśli HTZ trwała ponad 5 lat, ryzyko może się utrzymywać przez 10 lat lub dłużej. HTZ, szczególnie obejmująca skojarzone stosowanie estrogenów i progestagenów, prowadzi do zwiększenia gęstości obrazów mammograficznych, co może utrudnić wykrywanie raka piersi metodą radiologiczną. Nowotwór jajnika występuje znacznie rzadziej niż nowotwór piersi. Z danych epidemiologicznych z dużej metaanalizy wynika nieznacznie zwiększone ryzyko u kobiet przyjmujących HTZ w postaci samych estrogenów lub skojarzenia estrogenów i progestagenów. Ryzyko uwidacznia się w ciągu 5 lat i stopniowo zmniejsza się po zakończeniu leczenia. Z niektórych innych badań, w tym badania WHI wynika, że stosowanie skojarzonej HTZ może wiązać się z podobnym lub nieznacznie mniejszym ryzykiem. Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa. HTZ wiąże się z 1,3-3 krotnym zwiększeniem ryzyka wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), tzn. zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej. Prawdopodobieństwo wystąpienia epizodu ŻChZZ jest znacznie większe w czasie pierwszego roku stosowania HTZ niż w latach późniejszych. U pacjentek ze skłonnością do zakrzepów w wywiadzie, ryzyko wystąpienia ŻChZZ jest zwiększone, a HTZ może dodatkowo zwiększyć to ryzyko. Dlatego też, HTZ jest przeciwwskazana w tej grupie pacjentek. Uznane czynniki ryzyka ŻChZZ obejmują: stosowanie estrogenów, podeszły wiek, duże zabiegi chirurgiczne, długotrwałe unieruchomienie, otyłość (wskaźnik masy ciała (BMI >30 kg/m²), ciążę, okres połogu, toczeń rumieniowaty układowy (SLE) i nowotwór złośliwy. Nie ma zgodnego poglądu dotyczącego możliwego wpływu żylaków na wystąpienie epizodu ŻChZZ. Tak jak u wszystkich pacjentek po zabiegu operacyjnym, należy rozważyć zastosowanie leczenia profilaktycznego w celu zapobiegania ŻChZZ. W przypadku przewidywanego długotrwałego unieruchomienia po planowym zabiegu operacyjnym, zaleca się odstawienie HTZ na 4 do 6 tygodni przed tym zabiegiem. Leczenie można wznowić po powrocie pacjentki do pełnej aktywności ruchowej. U pacjentek bez ŻChZZ w wywiadzie, u których wystąpiły przypadki zakrzepicy u krewnych w pierwszej linii pokrewieństwa w młodym wieku, można zaproponować badania przesiewowe, po dokładnym przedstawieniu ich ograniczeń (badania przesiewowe wykrywają tylko pewien odsetek zaburzeń zakrzepowych). HTZ jest przeciwwskazana, jeśli wśród członków najbliższej rodziny stwierdzono zaburzenie, związane z występowaniem zakrzepicy lub jeśli zaburzenie jest ciężkie (np. niedobór antytrombiny, białka S, białka C lub kombinacja tych zaburzeń). U kobiet stosujących przewlekle leczenie przeciwzakrzepowe, należy szczególnie dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka związanego z HTZ. W przypadku wystąpienia ŻChZZ po rozpoczęciu HTZ należy przerwać przyjmowanie leku. Należy zalecić pacjentce jak najszybsze skontaktowanie się z lekarzem w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek objawów, mogących świadczyć o rozwoju ŻChZZ (np. bolesny obrzęk nóg, nagły ból w klatce piersiowej, duszność). Choroba niedokrwienna serca. Randomizowane, kontrolowane badania nie potwierdziły ochronnego wpływu stosowania leczenia skojarzonego estrogenem i progestagenem lub wyłącznie estrogenowej HTZ na zmniejszenie ryzyka zawału mięśnia sercowego u kobiet z lub bez współistniejącej choroby niedokrwiennej serca. Leczenie skojarzone estrogenem i progestagenem: względne ryzyko choroby niedokrwiennej serca w czasie stosowania HTZ z zastosowaniem estrogenu w skojarzeniu z progestagenem jest nieznacznie zwiększone. Ponieważ wyjściowe, bezwzględne ryzyko choroby niedokrwiennej serca jest silnie związane z wiekiem, liczba przypadków choroby niedokrwiennej serca, spowodowanej stosowaniem estrogenów z progestagenami jest bardzo mała u zdrowych kobiet w okresie przedmenopauzalnym, ale zwiększa się wraz z wiekiem. Udar niedokrwienny mózgu. Leczenie skojarzone estrogenem i progestagenem i samym estrogenem jest związane z maksymalnie 1,5-krotnym zwiększeniem ryzyka udaru niedokrwiennego mózgu. Ryzyko względne nie zmienia się wraz z wiekiem lub czasem od menopauzy. Jednakże, w związku z tym, że wyjściowe ryzyko wystąpienia udaru jest ściśle zależne od wieku, ogólne ryzyko udaru mózgu u kobiet stosujących HTZ zwiększa się wraz z wiekiem. Substancje pomocnicze. Lek zawiera laktozę jednowodną, nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.

Ciąża i laktacja

Dydrogesteron może być przepisywany kobietom w czasie ciąży, jeżeli występują wskazania do stosowania. Dotychczas nie uzyskano żadnych danych, wskazujących na szkodliwy wpływ stosowania dydrogesteronu w okresie ciąży. Istnieją doniesienia literaturowe wskazujące, że stosowanie niektórych progestagenów zwiększa ryzyko spodziectwa. Jednakże, z powodu występowania innych czynników występujących w czasie ciąży, nie można wyciągnąć jednoznacznych wniosków dotyczących wpływu stosowania progestagenów na występowanie spodziectwa. Brak danych dotyczących przenikania dydrogesteronu do mleka kobiet karmiących piersią. Badania dotyczące innych progestagenów wykazują, że progestageny i ich metabolity przenikają w niewielkiej ilości do mleka ludzkiego. Nie wiadomo czy istnieje jakiekolwiek ryzyko dla dziecka. Dydrogesteronu nie należy stosować w okresie karmienia piersią. Brak dowodów świadczących, że dydrogesteron stosowany w dawkach leczniczych zmniejsza płodność.

Działania niepożądane

Często: migreny, bóle głowy, nudności, zaburzenia miesiączkowania (takie jak: krwotok maciczny, obfite krwawienie, skąpe miesiączki, brak miesiączki, bolesne miesiączkowanie, nieregularne miesiączki), bolesność/tkliwość piersi. Niezbyt często: obniżony nastrój, zawroty głowy, wymioty, zaburzenia czynności wątroby (z żółtaczką, osłabieniem lub złym samopoczuciem i bólami brzucha), alergiczne reakcje skórne (np. wysypka, świąd, pokrzywka), zwiększenie masy ciała. Rzadko: zwiększenie wielkości nowotworów zależnych od progestagenów (np. oponiak), niedokrwistość hemolityczna, reakcje nadwrażliwości, senność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk piersi, obrzęki. Na podstawie zgłoszeń spontanicznych i ograniczonych danych z badań klinicznych wydaje się, że profil bezpieczeństwa u młodzieży jest podobny do obserwowanego u dorosłych. Działania niepożądane związane z leczeniem estrogenem z progestagenem: rak piersi, przerost endometrium, rak endometrium, rak jajnika; żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (ŻChZZ); zawał mięśnia sercowego, choroba niedokrwienna serca, udar niedokrwienny mózgu.

Pozostałe informacje

Dydrogesteron wywiera niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwanie maszyn. Dydrogesteron może rzadko powodować niewielką senność i (lub) zawroty głowy, zwłaszcza w ciągu pierwszych kilku godzin po zastosowaniu. Należy zachować ostrożność w czasie prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn.