Tensyopar - baza leków

Wskazania

Krótkotrwałe objawowe leczenie bolesnych skurczów mięśni związanych z ostrymi zaburzeniami układu mięśniowo-szkieletowego.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną (metokarbamol, paracetamol) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Śpiączka lub stan przedśpiączkowy. Rozpoznane uszkodzenie mózgu. Napady drgawkowe lub padaczka w wywiadzie. Miastenia.

Dawkowanie

Doustnie. Leczenie metokarbamolem powinno trwać jak najkrócej. Niezwłocznie po ustąpieniu bólu należy przerwać podawanie leku. Dorośli: 2 tabl. co 4–6 h (4 do 6 razy na dobę), w zależności od nasilenia objawów. Nie wolno stosować dawki większej niż 12 tabl. na 24 h. Czas podawania leku zależy od objawów wywoływanych przez zwiększenie napięcia mięśni, ale nie dłużej niż 30 dni. Szczególne grupy pacjentów. W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkę należy zmniejszyć, w zależności od współczynnika przesączania kłębuszkowego: GFR 10-50 ml/min - 1 tabl. co 6 h; GFR <10 ml/min - 1 tabl. co 8 h. W przypadku zaburzeń czynności wątroby nie należy stosować dawki większej niż 2 g paracetamolu/24 h (max. 6 h/dobę podzielone na 3–6 dawek). Ze względu na to, że okres półtrwania w fazie eliminacji metokarbamolu może być dłuższy u tych pacjentów, konieczne może być wydłużenie odstępów pomiędzy dawkami. W przypadku pacjentów w podeszłym wieku obserwowano wydłużenie okresu półtrwania w fazie eliminacji paracetamolu, co powodowało, że połowa dawki metokarbamolu wystarczyła do uzyskania odpowiedzi terapeutycznej, z tego powodu zaleca się zmniejszenie dawki do 1 tabletki co 4 h lub 2 tabletek co 8 h. Sposób podania. Tabletki należy połykać w całości, popijając wodą.

Skład

1 tabl. zawiera 380 mg metokarbamolu i 300 mg paracetamolu.

Działanie

Lek złożony. Metokarbamol jest lekiem zwiotczającym mięśnie o działaniu ośrodkowym. Powoduje rozluźnienie mięśni, hamując odruchy polisynaptyczne w rdzeniu kręgowym i ośrodkach podkorowych. W dawkach terapeutycznych metokarbamol nie wpływa na fizjologiczne napięcie ani kurczliwość mięśni szkieletowych lub ruchliwość mięśni gładkich. Metokarbamol ulega szybkiemu i całkowitemu wchłanianiu po podaniu doustnym, a czas do osiągnięcia C_max w osoczu wynosi ok. 1–3 h. Jego działanie rozluźniające mięśnie uwidacznia się po upływie 30 minut od przyjęcia doustnego. Gdy metokarbamol dostaje się do krążenia ogólnoustrojowego, ulega szerokiej dystrybucji w całym organizmie, a jego wiązanie z białkami osocza wynosi 46–50%. U zwierząt laboratoryjnych najwyższe stężenia wykrywa się w wątrobie i nerkach. Metokarbamol jest w znacznym stopniu metabolizowany w wątrobie poprzez dealkilację i hydroksylację. U zdrowych ochotników klirens osoczowy metokarbamolu waha się w zakresie 0,2–0,8 l/kg, przy czym T_0,5 w fazie eliminacji wynosi 1–2 h. Metokarbamol ulega eliminacji głównie z moczem w postaci glukuronidu i koniugatów jego metabolitów z siarczanami. W niewielkim odsetku jest też wydalany z kałem. Paracetamol jest środkiem przeciwbólowym o właściwościach przeciwgorączkowych. Dokładny mechanizm działania paracetamolu nie jest znany, chociaż wiadomo, że wpływa na OUN i, w mniejszym zakresie, wykazuje działanie obwodowe, blokując wytwarzanie impulsów nerwowych. Wydaje się, że paracetamol podwyższa próg bólu poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn za pomocą blokowania enzymów cyklooksygenazy (szczególnie COX-3) w OUN. Jednak nie hamuje on cyklooksygenazy w tkankach obwodowych w sposób znaczący. Paracetamol stymuluje aktywność zstępujących szlaków serotoninergicznych, co blokuje przewodzenie sygnałów nocyceptywnych z tkanek obwodowych do rdzenia kręgowego. W odniesieniu do tego, pewne dane eksperymentalne wskazują, że podanie dordzeniowe rożnych podtypów antagonistów receptora serotoninergicznego może blokować antynocyceptywne działanie paracetamolu. Jego działanie przeciwgorączkowe jest związane z hamowaniem syntezy PGE1 w podwzgórzu, narządzie, który koordynuje proces termoregulacji. Biodostępność paracetamolu po podaniu doustnym wynosi 75–85%. Ulega on szybkiemu wchłanianiu w znacznym stopniu, C_max w osoczu są osiągane w ciągu 0,5–2 h, w zależności od postaci farmaceutycznej. Leki, które opóźniają opróżnianie żołądka, opóźniają też wchłanianie paracetamolu. Po wchłonięciu paracetamol jest równomiernie dystrybuowany w całym organizmie, przy czym najniższe stężenia występują w tkance tłuszczowej i płynie mózgowo-rdzeniowym. Stopień wiązania z białkami osocza wynosi 10%. Czas do wystąpienia maksymalnego działania wynosi 1–3 h. Działanie utrzymuje się przez 3–4 h. Paracetamol podlega metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, wykazując kinetykę liniową. Jednak ta liniowość zanika przy podawaniu dawek większych niż 2 g. Paracetamol jest metabolizowany głównie w wątrobie (90–95%), a ponad 90% ulega metabolizmowi przez sprzęganie jego grupy hydroksylowej z kwasem glukuronidowym i grupami siarczanowymi. Paracetamol jest wydalany głównie z moczem w postaci sprzężonej z kwasem glukuronowym oraz, w mniejszym zakresie, z grupami siarczanowymi. Mniej niż 5% jest wydalane z postaci niezmienionej. Jego T_0,5 w fazie eliminacji wynosi 1,5–3 h i wydłuża się w przypadku przedawkowania, u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, pacjentów w starszym wieku i dzieci.

Interakcje

Metokarbamol może nasilać działanie innych leków działających hamująco i stymulująco na ośrodkowy układ nerwowy, w tym alkoholu, barbituranów, środków znieczulających i zmniejszających łaknienie. Metokarbamol może też nasilać działanie leków przeciwcholinergicznych, takich jak atropina i niektóre leki psychotropowe. Metokarbamol może hamować działanie bromku pirydostygminy, z tego powodu należy go stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów z miastenią leczoną inhibitorami acetylocholinoesterazy. Paracetamol jest metabolizowany w wątrobie, a powstające hepatotoksyczne metabolity mogą wchodzić w interakcje z lekami, które wykorzystują te same szlaki metaboliczne. Doustne leki przeciwzakrzepowe (acenokumarol, warfaryna): długotrwałe podawanie paracetamolu w dawkach większych niż 2 g na dobę wraz z tymi lekami może nasilać ich działanie przeciwzakrzepowe, wydaje się to być spowodowane zmniejszeniem ilości czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K wywołanych hamowaniem enzymów biorących udział w ich syntezie w wątrobie. Interakcje pomiędzy paracetamolem a doustnym lekami przeciwzakrzepowymi mogą nasilać działanie przeciwzakrzepowe, zwiększając ryzyko krwawienia. Ze względu na wyraźne ograniczone znaczenie kliniczne przy dawkach mniejszych niż 2 g na dobę należy brać pod uwagę paracetamol jako alternatywę terapeutyczną dla salicylanów przeciwbólowych u pacjentów leczonych lekami przeciwzakrzepowymi, należy jednak u tych pacjentów okresowo kontrolować wskaźnik INR. Alkohol: nasilenie toksyczności paracetamolu, prawdopodobnie przez indukowanie wytwarzania w wątrobie hepatotoksycznych metabolitów. Leki przeciwcholinergiczne (glikopironium, propantelina): zmniejszenie szybkości opróżniania żołądka, co prowadzi do zmniejszenia wchłaniania paracetamolu, z możliwym osłabieniem jego działania. Leki przeciwdrgawkowe (fenytoina, fenobarbital, metylofenobarbital, prymidon): zmniejszenie biodostępności paracetamolu i zwiększenie hepatotoksyczności po przedawkowaniu, z powodu indukowania metabolizmu wątrobowego. Diuretyki pętlowe: wpływ diuretyków może ulec zmniejszeniu, ponieważ paracetamol może zmniejszać wydalanie nerkowe prostaglandyn i aktywność reninową osocza. Izoniazyd: zmniejszenie klirensu paracetamolu, z możliwym nasileniem jego działania i (lub) toksyczności, poprzez hamowanie metabolizmu wątrobowego. Lamotrygina: zmniejszenie biodostępności lamotryginy, z możliwym osłabieniem jej działania, z powodu możliwej indukcji metabolizmu wątrobowego. Metoklopramid i domperydon: te leki zwiększają wchłanianie paracetamolu w jelicie cienkim ze względu na ich wpływ na opróżnianie żołądka i tym samym na opóźnienie początku działania. Probenecyd: wydłuża okres półtrwania paracetamolu w osoczu poprzez zmniejszanie metabolizmu i wydalania jego metabolitów z moczem. Propranolol: zwiększenie stężenia paracetamolu w osoczu z powodu możliwego hamowania jego metabolizmu wątrobowego. Ryfampicyna: zwiększenie klirensu paracetamolu i tworzenia hepatotoksycznych metabolitów z powodu możliwej indukcji metabolizmu wątrobowego. Żywice jonowymienne (cholestyramina): zmniejszenie wchłaniania paracetamolu i możliwe hamowanie jego działania z powodu adhezji jelitowej paracetamolu. Chloramfenikol: zwiększenie toksycznego działania chloramfenikolu z powodu możliwego hamowania jego metabolizmu wątrobowego. Zydowudyna: jednoczesne przyjmowanie z paracetamolem zwiększa ryzyko zmniejszenia liczby białych krwinek (neutropenia), z tego powodu paracetamolu nie należy przyjmować w skojarzeniu z AZT, z wyjątkiem sytuacji, gdy jest przepisany przez lekarza. Flukloksacyliną: należy zachować ostrożność podczas stosowania paracetamolu równocześnie z flukloksacyliną, ponieważ jednoczesne ich stosowanie jest powiązanie z występowaniem kwasicy metabolicznej z dużą luką anionową, spowodowanej przez kwasicę piroglutaminową, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka. 

Środki ostrożności

Jednoczesne stosowanie więcej niż jednego leku zawierającego paracetamol może prowadzić do zatrucia. Pacjentów należy ostrzec o zagrożeniu zatruciem spowodowanym jednoczesnym przyjmowaniem więcej niż jednego leku zawierającego paracetamol. Działanie toksyczne spowodowane paracetamolem może wystąpić z powodu przyjęcia pojedynczej zbyt dużej dawki lub z powodu nagromadzenia się paracetamolu po wielokrotnym przyjmowaniu dużych dawek paracetamolu. Lek należy podawać ostrożnie, bez przedłużania leczenia w przypadku pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistości, choroby serca lub płuc. Stosowanie u pacjentów, którzy regularnie spożywają alkohol (trzy lub więcej napojów alkoholowych na dobę) może spowodować uszkodzenie wątroby. Osoby spożywające alkohol długotrwale nie powinny przyjmować więcej niż 2 g paracetamolu na dobę (maksymalnie 5 tabl. na dobę). Podczas leczenia paracetamolem nie należy spożywać alkoholu. Zaleca się zachowanie ostrożności u pacjentów z astmą, którzy wykazują nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, ponieważ zgłaszano łagodny skurcz oskrzeli po przyjęciu paracetamolu (reakcja krzyżowa). Chociaż zgłaszano go tylko w przypadku nielicznych takich pacjentów, może doprowadzić do ciężkich reakcji, szczególnie po przyjęciu dużych dawek. Notowano przypadki kwasicy metabolicznej z dużą luką anionową (HAGMA) spowodowanej przez kwasicę piroglutaminową u pacjentów z ciężką chorobą, taką jak ciężkie zaburzenie czynności nerek i posocznica, lub u pacjentów z niedożywieniem lub z innymi źródłami niedoboru glutationu (np. alkoholizm w fazie przewlekłej), leczonych paracetamolem w dawce terapeutycznej stosowanym przez dłuższy czas lub skojarzeniem paracetamolu i flukloksacyliny. Jeśli podejrzewa się występowanie HAGMA spowodowanej przez kwasicę piroglutaminową, zaleca się natychmiastowe przerwanie przyjmowania paracetamolu i ścisłą obserwację pacjenta. Pomiar 5-oksoproliny moczowej może być przydatny do identyfikacji kwasicy piroglutaminowej jako głównej przyczyny HAGMA u pacjentów z wieloma czynnikami ryzyka. Zaburzenia czynności nerek i wątroby. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby lek należy stosować z zachowaniem ostrożności. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek metokarbamol należy stosować z zachowaniem ostrożności, unikając długotrwałego leczenia. Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek powinni konsultować się ze swoim lekarzem lub z farmaceutą przed przyjęciem tego leku, ponieważ może być konieczne dostosowanie dawki. W przypadkach ciężkich zaburzeń czynności nerek dopuszczalne jest sporadyczne stosowanie paracetamolu, ale przedłużone podawanie dużych dawek może zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony wątroby i nerek. Zaleca się zachowanie ostrożności przy podawaniu paracetamolu pacjentom z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby (w tym zespołem Gilberta), ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (>9 w skali Child-Pugha), ostrym zapaleniem wątroby, niedoborem glutationu, odwodnieniem, przewlekłym niedożywieniem i wywiadem wskazującym na nadużywanie alkoholu oraz jednoczesnym leczeniem środkami indukującymi enzymy wątrobowe. Substancje pomocnicze. Lek ten zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na dawkę, to znaczy lek uznaje się za „wolny od sodu”.

Ciąża i laktacja

Paracetamol przenika przez barierę łożyskową. Nie wiadomo, czy metokarbamol podawany kobietom w okresie ciąży może spowodować uszkodzenie płodu lub wpływać na zdolność do rozrodu. Nie ustalono bezpieczeństwa metokarbamolu w odniesieniu do możliwego niekorzystnego wpływu na rozwój płodu. Opisano izolowane przypadki wad płodu i wad wrodzonych po wewnątrzmacicznej ekspozycji na metokarbamol. Nie zaleca się stosowania metokarbamolu u kobiet w okresie ciąży lub kobiet planujących zajście w ciążę, szczególnie na wczesnych etapach ciąży, chyba że lekarz uzna, iż potencjalne korzyści przewyższają potencjalne zagrożenia. Metokarbamol i (lub) jego metabolity przenikają do mleka zwierząt (psów). Nie wiadomo jednak, czy metokarbamol lub jego metabolity przenikają do mleka ludzkiego. Paracetamol przenika do mleka ludzkiego, ale nie w ilościach znaczących klinicznie. Należy zachować ostrożność po podawaniu leku kobietom karmiącym piersią. Niekliniczne badania obejmujące przewlekłe podawanie wysokich dawek paracetamolu przeprowadzone na zwierzętach wykazały atrofię jąder i zahamowanie spermatogenezy, ale jego znaczenie u ludzi nie jest znane. Nie są dostępne niekliniczne dane dotyczące wpływu metokarbamolu na płodność. 

Działania niepożądane

Metokarbamol. Rzadko: ból głowy, zawroty głowy (lub uczucie oszołomienia), zapalenie spojówek, niedrożność nosa, zaburzenia smaku (metaliczny posmak), obrzęk naczynioruchowy, świąd, wysypka, pokrzywka, gorączka. Bardzo rzadko: reakcja anafilaktyczna, nerwowość, lęk, dezorientacja, omdlenia, oczopląs, drżenie, napad drgawkowy (w tym typu grand mal), senność, nieostre widzenie, bradykardia, zaczerwienienie twarzy, nudności, wymioty. Częstość nieznana: leukopenia, zaburzenia koordynacji mięśni, amnezja, bezsenność, zawroty głowy, podwójne widzenie, dyspepsja, suchość w jamie ustanej, żółtaczka (w tym żółtaczka cholestatyczna), zmęczenie. Paracetamol. Rzadko: podwyższenie aktywności aminotransferazy wątrobowej, złe samopoczucie. Bardzo rzadko: małopłytkowość, agranulocytoza, leukopenia, neutropenia, pancytopenia, niedokrwistość hemolityczna, reakcje nadwrażliwości w zakresie od pojedynczych zmian wysypki skórnej lub pokrzywki, do obrzęku naczynioruchowego i wstrząsu anafilaktycznego, hipoglikemia, skurcz oskrzeli, hepatotoksyczność (żółtaczka), alergiczne zapalenie skóry, ciężkie reakcje skórne (w tym zespół Stevens-Johnsona, martwica toksyczna rozpływna naskórka), jałowy ropomocz (mętny mocz), zaburzenia niepożądane dotyczące nerek, szczególnie po przedawkowaniu. Częstość nieznana: kwasica metaboliczna z dużą luką anionową. Lek złożony. Rzadko: niedociśnienie. Częstość nieznana: biegunka.

Pozostałe informacje

Lek może powodować senność, z tego powodu pacjenci nie powinni prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, o ile nie są pewni, że ich sprawność umysłowa nie uległa pogorszeniu, szczególnie w razie jednoczesnego przyjmowania preparatu z innymi lekami, które też mogą powodować senność.