Penicillinum crystallisatum TZF - baza leków

Wskazania

Ciężkie zakażeniach wywoływane przez drobnoustroje wrażliwe na benzylopenicylinę, gdy konieczne jest szybkie uzyskanie wysokiego stężenia antybiotyku: zapalenie migdałków podniebiennych, zapalenie płuc, oskrzeli, zapalenie osierdzia, przewlekłe zapalenie wsierdzia, wywołane przez paciorkowce, w tym również grupy A, pneumokoki, gronkowce; posocznica; meningokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych; zakażenia skóry i tkanek miękkich; błonica (w skojarzeniu z antytoksyną); ropniak płuc; ostry rzut gorączki reumatycznej wywołany zakażeniem paciorkowcowym, zapalenie stawów; zapalenie kości i szpiku; kiła ośrodkowego układu nerwowego, kiła narządu wzroku; rzeżączka; zakażenia gardła, dolnych dróg oddechowych i narządów płciowych wywołane przez Fusobacterium spp.; wąglik, borelioza, zakażenia wywołane przez Clostridium spp. (w tym tężec), listerioza, pastereloza, promienica; profilaktyka okołoporodowa zakażeń paciorkowcowych grupy B (Streptococcus agalactiae). Przed rozpoczęciem leczenia należy wziąć pod uwagę miejscowe oficjalne wytyczne dotyczące stosowania antybiotyków.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na antybiotyki β-laktamowe.

Dawkowanie

Domięśniowo lub dożylnie. 1 mln j.m. odpowiada 600 mg benzylopenicyliny potasowej. Dorośli. Zwykle zalecana dawka: w ciężkich zakażeniach wywołanych przez paciorkowce i pneumokoki, jak zapalenie płuc, zapalenie wsierdzia, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych 12-24 mln j.m. na dobę w dawkach podzielonych co 2-6 h*; w ciężkich zakażeniach wywołanych przez gronkowce (wrażliwe na penicylinę) 5-24 mln j.m. na dobę w dawkach podzielonych co 4-6 h. (*Ze względu na krótki okres półtrwania lek podaje się w dawkach podzielonych zazwyczaj co 4-6 h z wyjątkiem zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych/posocznicy, gdy antybiotyk powinien być podawany co 2 h). Zapalenie migdałków podniebiennych, zapalenie płuc, oskrzeli, ropniak, zapalenie osierdzia, przewlekłe zapalenie wsierdzia, wywołane przez paciorkowce, w tym również grupy A, pneumokoki, gronkowce: co najmniej 5 mln j.m. do 24 mln j.m. w zależności od zakażenia i stopnia ciężkości, w dawkach podzielonych, co 4 do 6 h; w paciorkowcowym zapaleniu wsierdzia: 12-18 mln j.m. w dawkach podzielonych co 4-6 h lub we wlewie ciągłym przez 4-6 tyg. Meningokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i (lub) posocznica: 24 mln j.m. po 2 mln j.m. co 2 h. Zakażenia skóry i tkanek miękkich: 2-4 mln j.m. co 4-6 h; stosować w połączeniu z klindamycyną, podawanie kontynuować do poprawy klinicznej pacjenta, pacjent bez gorączki przez 48-72 h. Błonica (w skojarzeniu z antytoksyną): 2-3 mln j.m., w dawkach podzielonych co 4-6 h przez 10-12 dni. Zapalenie tkanki łącznej (róża, cellulitis): 2-4 mln j.m. co 4 h, czas trwania kuracji 10 dni. Ostry rzut gorączki reumatycznej wywołany zakażeniem paciorkowcowym, zapalenie stawów: Streptococcus Grupa A (S. pyogenes), Streptococcus Grupa B (S. agalactiae): 2 mln j.m. co 4 h. Zapalenie kości i szpiku: Enterococcus spp. (wrażliwe na penicylinę) lub paciorkowce (beta-hemolizujące): 20- 24 mln j.m. na dobę jako wlew ciągły lub w dawkach podzielonych co 4 h przez 6 tyg. U pacjentów z towarzyszącym zapaleniem wsierdzia wywołanym wrażliwym na penicylinę Enterococcus spp. zaleca się dodanie aminoglikozydu przez 4-6 tyg. Kiła OUN, kiła narządu wzroku: 18-24 mln j.m. na dobę i.v. podawane po 3-4 mln j.m. co 4 h lub we wlewie ciągłym przez 10-14 dni. Zakażenia gardła, dolnych dróg oddechowych i narządów płciowych wywołane przez Fusobacterium spp.: 5-10 mln j.m. w dawkach podzielonych co 4-6 h. Wąglik: 8 mln j.m. w dawkach podzielonych co 6 h (mogą być wymagane wyższe dawki w zależności od wrażliwości organizmu). Borelioza: 18-24 mln j.m. w dawkach podzielonych, co 4 h, czas trwania leczenia 14-28 dni. Zakażenia wywołane przez Clostridium spp. (w tym tężec): 20 mln j.m./dobę w dawkach podzielonych co 4-6 h. Listerioza: 15-20 mln j.m. w dawkach podzielonych co 4-6 h dziennie przez 2-4 tyg. Promienica. Promienica szyjno-twarzowa: 1-6 mln j.m. na dobę, w dawkach podzielonych, co 4-6 h. Promienica brzuszna: 10-20 mln j.m. na dobę, w dawkach podzielonych, co 4-6 h. Profilaktyka okołoporodowa zakażeń paciorkowcowych grupy B (Streptococcus agalactiae): pierwsza dawka 5 mln j.m., następnie 2,5 mln j.m. co 4 h aż do porodu. Dzieci i niemowlęta. Łagodne do umiarkowanych zakażenia: 100 000 do 150 000 j.m./kg mc. na dobę w dawkach podzielonych co 4-6 h domięśniowo lub dożylnie (maks. 8 mln j.m. na dobę). Ciężkie zakażenia: 200 000 do 300 000 j.m./kg mc. na dobę w 4 do 6 dawkach podzielonych. Nie należy przekraczać dawki 24 mln j.m. na dobę. Noworodki. Noworodki ≤7 dni: 25 000 do 50 000 j.m./kg mc. co 12 h domięśniowo lub dożylnie. Noworodki >7 dni: 25 000 do 50 000 j.m./kg mc. co 8 h domięśniowo lub dożylnie. U noworodków o masie <1 kg schemat dawkowania co 12 h może zostać utrzymany do ukończenia 2 tyg. życia. Czas leczenia. Czas leczenia zależy od ciężkości i rodzaju zakażenia. W zakażeniach wywołanych przez paciorkowce grupy A leczenie należy prowadzić przynajmniej przez 10 dni. Szczególne grupy pacjentów. Pacjenci z zaburzoną czynnością nerek: CCr 50-30 ml/min - dawka maksymalna 1 500 000 j.m., przerwa między dawkami 4 h; CCr 30-30 ml/min – dawka maksymalna 1 000 000 j.m., przerwa między dawkami 4 h; CCr <10 ml/min – dawka maksymalna 500 000 j.m., przerwa między dawkami 8 h. Dawka uzupełniająca po hemodializie wynosi 500 000 j.m. Sposób podania. Roztwory penicyliny należy podawać zaraz po przygotowaniu. Benzylopenicylinę można podawać domięśniowo (nie więcej niż 2 mln j.m. w jednym wstrzyknięciu) lub dożylnie (we wstrzyknięciu trwającym 3-5 min lub w infuzji dożylnej). Dawki >2 mln j.m. należy podawać dożylnie powoli (nie szybciej niż 500 000 j.m./min). Dawkę ≥20 mln j.m. należy podawać tylko w infuzji dożylnej. Domięśniowe wstrzyknięcia penicylin należy wykonywać z dużą ostrożnością, by nie uszkodzić nerwów obwodowych lub naczyń krwionośnych. Podczas podawania dożylnego należy zachować ostrożność ze względu na możliwość wystąpienia zakrzepowego zapalenia żył.

Skład

1 fiolka zawiera 1 000 000 j.m., 3 000 000 j.m. lub 5 000 000 j.m. benzylopenicyliny potasowej.

Działanie

Antybiotyk β-laktamowy, penicylina wrażliwa na działanie β-laktamazy. Mechanizm bakteriobójczy polega na hamowaniu biosyntezy ściany komórek bakterii. Działa bakteriobójczo m.in. na gronkowce (z wyjątkiem szczepów wytwarzających penicylinazę), paciorkowce (grupa A,C, G, H, L i M) i pneumokoki. Działa również na: Neisseria gonorrhoeae, Corynebacterium diphtheriae, Listeria monocytogenes, Bacillus anthracis, Clostridium spp., Leptospira, Treponema pallidum, Actinomyces bovis, Streptobacillus moniliformis. Niektóre szczepy pałeczek gram-ujemnych np. większość szczepów Escherichia coli, wszystkie szczepy Proteus mirabilis, Salmonella i Shigella oraz niektóre szczepy Aerobacter aerogenes i Alcaligenes faecalis, są wrażliwe bądź umiarkowanie wrażliwe na penicylinę, ale tylko w wysokich stężeniach po podaniu dożylnym. Oporność na penicylinę wykazują gronkowce wytwarzające penicylinazę (około 70-95% wszystkich szczepów gronkowców). Benzylopenicylina nie wnika do wnętrza komórki, a zatem nie działa na drobnoustroje wewnątrzkomórkowe. Benzylopenicylina szybko wchłania się do krwi po podaniu domięśniowym. T_0,5 we krwi wynosi około 30 min. Okres ten jest wydłużony u osób z niewydolnością nerek (nawet do 10 h) oraz noworodków (3,2 h w pierwszym tyg., 1,7 h w drugim, 1,4 h w trzecim tygodniu życia). Wiązanie z białkami osocza wynosi 45-65%. Benzylopenicylina dobrze przenika do płynu opłucnowego, osierdziowego, otrzewnowego, torebki stawowej, żółci, nerek, błon śluzowych i moczu, słabiej do płynu owodniowego, krwi płodu, mięśni i płynu mózgowo-rdzeniowego. Źle przenika do kości, tkanki mózgowej, cieczy wodnistej oka i mleka matki. Jest częściowo metabolizowana w wątrobie i wydalana głównie z moczem.

Interakcje

Probenecyd podany jednocześnie z penicyliną zwiększa stężenie antybiotyku w surowicy. Leki wypierające penicylinę z połączeń z białkami mogą powodować zwiększenie jej stężenia w surowicy.
Podawanie penicyliny z antybiotykami o działaniu bakteriostatycznym, jak erytromycyna, tetracyklina, może zmniejszać bakteriobójcze działanie penicylin. Podczas leczenia penicyliną zmniejsza się skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych. Podczas leczenia zaleca się stosowanie dodatkowych skutecznych metod antykoncepcji.  

Środki ostrożności

U pacjentów leczonych penicyliną mogą wystąpić ciężkie reakcje nadwrażliwości, zwłaszcza u pacjentów uczulonych na wiele alergenów. Należy upewnić się, czy pacjent uczulony jest na penicylinę, cefalosporyny lub inne leki, oraz zebrać wywiad, czy u pacjenta występowały w przeszłości reakcje alergiczne, niezależnie od ich przyczyn. Brak danych z wywiadu co do nadwrażliwości na antybiotyki β-laktamowe nie jest dowodem, że taka nadwrażliwość u pacjenta nie występuje. Jeżeli podanie benzylopenicyliny jest niezbędne, pacjent w wywiadzie zgłasza występowanie w przeszłości reakcji alergicznych (niezależnie od czynnika wywołującego), a preparat do diagnostyki nadwrażliwości na ten lek jest dostępny, należy wykonać próbę zgodnie z instrukcją stosowania preparatu. Nie zaleca się wykonywania próby z użyciem penicyliny, ponieważ podanie zbyt wysokiej dawki może prowadzić do wstrząsu, a nawet śmierci pacjenta. Jeśli u pacjenta wystąpi wstrząs anafilaktyczny lub obrzęk naczynioruchowy, w pierwszej kolejności należy podać epinefrynę, następnie lek przeciwhistaminowy, a jako ostatni - kortykosteroid. Należy również monitorować podstawowe czynności życiowe (oddech, tętno, ciśnienie tętnicze krwi). U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek benzylopenicylina podana w dużych dawkach może osiągać w OUN stężenie, które może powodować podrażnienie mózgu, drgawki, śpiączkę. U niektórych pacjentów podczas leczenia kiły może pojawić się odczyn Jarischa-Herxheimera, którego objawami jest gorączka, uczucie ogólnego rozbicia, ból głowy. Najczęściej występuje podczas leczenia wczesnej kiły. Pojawienie się powyżej opisanych objawów w leczeniu wczesnej kiły nie stanowi zagrożenia. U pacjentów w późnym stadium choroby ze zmianami narządowymi reakcja Jarischa-Herxheimera występuje bardzo rzadko, ale pojawienie się jej w tym stadium może spowodować zaostrzenie choroby i w konsekwencji przyczynić się do ciężkich powikłań. Podawanie antybiotyków może być przyczyną nadmiernego rozwoju niewrażliwych bakterii lub grzybów. Jeśli podczas leczenia penicyliną u pacjenta rozwiną się nowe zakażenia grzybicze lub bakteryjne, antybiotyk należy natychmiast odstawić i wdrożyć odpowiednie leczenie. Jeśli u pacjenta wystąpi ciężka, uporczywa biegunka, należy wziąć pod uwagę możliwość rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy (w większości przypadków wywołanego przez Clostridium difficile). Należy wówczas przerwać podawanie benzylopenicyliny i rozpocząć odpowiednie leczenie. Stosowanie środków hamujących perystaltykę jest przeciwwskazane. U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek lub chorobami układu sercowo-naczyniowego należy rozważyć zmniejszenie dawki. U pacjentów otrzymujących duże dawki penicyliny zaleca się kontrolowanie czynności nerek, wątroby i układu krwiotwórczego. Preparat zawiera potas – dawka 1 mln j.m. zawiera 63 mg potasu. Podawanie dużych dawek benzylopenicyliny w postaci soli potasowej (10-100 mln j.m./dobę) i (lub) długotrwałe stosowanie może spowodować ostre zatrucie potasem, zwłaszcza u osób z zaburzoną czynnością nerek. Zawartość potasu należy brać pod uwagę u pacjentów z osłabioną czynnością nerek i u pacjentów kontrolujących zawartość potasu w diecie.  

Ciąża i laktacja

Preparat może być stosowany u kobiet w ciąży tylko w przypadku zdecydowanej konieczności, gdyż brak jest odpowiednio liczebnych i dobrze kontrolowanych badań u kobiet w ciąży. Ostrożnie stosować w okresie karmienia piersią, gdyż lek w niewielkich ilościach przenika do mleka matki. Dotychczasowe obserwacje u kobiet, które podczas ciąży przyjmowały penicylinę, potwierdzają brak negatywnych oddziaływań penicyliny na płód.

Działania niepożądane

Niezbyt często: wysypka, świąd, pokrzywka. Rzadko: neutropenia, eozynofilia, trombocytopenia, niedokrwistość hemolityczna (zwłaszcza u pacjentów stosujących duże dawki). Bardzo rzadko: ciężkie reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, choroba posurowicza, wstrząs anafilaktyczny), ciężkie reakcje skórne (takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), pęcherzowe złuszczające zapalenie skóry, arytmia, zwiększenie stężenia azotu mocznikowego, zwiększenie stężenia kreatyniny, śródmiąższowe zapalenie nerek (głównie u pacjentów otrzymujących dożylnie duże dawki antybiotyku lub u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami czynności nerek). Częstość nieznana: kandydoza skóry i błon śluzowych, odczyn Jarisch-Herxheimera (objawiający się gorączką, uczuciem ogólnego rozbicia oraz bólem głowy; występuje niekiedy podczas leczenia kiły), rumień wielopostaciowy, przemijająca nadmierna ruchliwość, pobudzenie, niepokój, senność, stan dezorientacji, zawroty głowy (objawy te ustępują po odstawieniu leku), objawy zatrucia potasem (wzmożone odruchy, drgawki, śpiączka - mogą wystąpić u pacjentów z niewydolnością nerek i/lub przyjmujących duże dawki leku), rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego (może pojawić się podczas lub po zakończeniu leczenia), niewielkie przemijające zwiększenie aktywności AspAT zaczerwienienie, zwłóknienie, atrofia, zakrzepowe zapalenie żył w miejscu wstrzyknięcia, zwłaszcza po wielokrotnych podaniach.

Pozostałe informacje

Brak danych dotyczących wpływu benzylopenicyliny na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania urządzeń mechanicznych. U pacjentów otrzymujących dożylnie duże dawki penicyliny może wystąpić fałszywie dodatni wynik testów Coombsa.