Calciumfolinat-Ebewe - baza leków

Wskazania

W celu zmniejszenia toksyczności i neutralizowania działania antagonistów kwasu foliowego, takich jak metotreksat w terapii cytotoksycznej oraz w przypadku przedawkowania antagonistów kwasu foliowego, u dorosłych i dzieci; w przypadku terapii cytotoksycznej procedura ta określana jest jako "Leczenie ochronne folinianem wapnia". Jednocześnie z 5-fluorouracylem w terapii cytotoksycznej.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na folinian wapnia lub na którykolwiek składnik preparatu. Niedokrwistość złośliwa lub inne rodzaje niedokrwistości wywołane niedoborem witaminy B₁₂. Stosowanie 5-FU jest przeciwwskazane w okresie ciąży i karmienia piersią, dotyczy to również jednoczesnego stosowania z folinianem wapnia.

Dawkowanie

Pozajelitowe podanie leku jest zalecane u pacjentów z zespołem złego wchłaniania lub innymi zaburzeniami czynności przewodu pokarmowego. Dawki powyżej 25-50 mg należy podawać pozajelitowo. Lek podaje się we wstrzyknięciu domięśniowym, dożylnym lub we wlewie dożylnym. Jeżeli lek stosuje się we wlewie, należy go rozcieńczyć w 5% roztworze glukozy lub w 0,9% roztworze NaCl. Podanie dożylne: leku nie należy podawać szybciej niż 160 mg na minutę ze względu na zawartość wapnia w roztworze.
Leczenie ochronne podczas stosowania metotreksatu. Podawanie leku jest konieczne, gdy metotreksat stosuje się w dawkach większych niż 500 mg/m² pc. Jeżeli metotreksat podaje się w dawkach 100-500 mg/m² pc., należy rozważyć konieczność podania folinianu wapnia. Dawkowanie i długość leczenia ochronnego zależy od zastosowanego schematu leczenia metotreksatem i (lub) od nasilenia objawów toksycznych wywołanych przez lek. Leczenie ochronne podczas stosowania dużych i średnich dawek metotreksatu: dawka początkowa wynosi zwykle 15 mg/m² pc. i podawana jest 12-24 h (najpóźniej 24 h) po rozpoczęciu wlewu metotreksatu. Dawkę powtarza się co 6 h, w ciągu 72 h. Po podaniu kilku dawek parenteralnie, można rozpocząć podawanie doustne. Stężenie resztkowe metotreksatu we krwi należy określić po 48 h od rozpoczęcia wlewu; jeśli jest większe niż 0,5 µmol/l, należy dostosować dawkowanie preparatu następująco: stężenie resztkowe metotreksatu ≥ 0,5 µmol/l - dodatkowa dawka preparatu podawana co 6 h w ciągu 48 h do momentu uzyskania wartości stężenia metotreksatu poniżej 0,5 µmol/l wynosi 15 mg/m² pc.; stężenie resztkowe metotreksatu ≥ 1,0 µmol/l - dodatkowa dawka preparatu wynosi 100 mg/m² pc.; stężenie resztkowe metotreksatu ≥ 2,0 µmol/l - dodatkowa dawka preparatu wynosi 200 mg/m² pc. Terapia skojarzona z 5-fluorouracylem w leczeniu pacjentów z zaawansowaną lub przerzutową postacią raka jelita grubego. Dawkowanie jest zależne od schematu terapii. Schemat dwutygodniowy: folinian wapnia podaje się w dawce 200 mg/m² pc. w 2-godzinnej infuzji dożylnej, następnie 400 mg/m² pc. 5-FU w szybkim wstrzyknięciu dożylnym i 600 mg/m² pc. w 22-godzinnym wlewie przez 2 kolejne dni, co 2 tygodnie. Schemat tygodniowy: folinian wapnia podaje się w dawce 20 mg/m² pc. w szybkim wstrzyknięciu dożylnym lub 200-500 mg/m² pc. w 2-godzinnym wlewie i 5-FU w dawce 500 mg/m² pc. (bolus) w trakcie trwania (w środku) lub pod koniec infuzji folinianu wapnia. Schemat miesięczny: folinian wapnia podaje się w dawce 20 mg/m² pc. w szybkim wstrzyknięciu dożylnym lub 200-500 mg/m² pc. w 2-godzinnym wlewie i 5-FU w dawce 425 mg/m² pc. lub 370 mg/m² pc. (bolus) przez 5 kolejnych dni. Przedawkowanie antagonistów kwasu foliowego. Toksyczność trymetreksatu: zapobieganie - folinian wapnia należy podawać codziennie i przez 72 h po podaniu ostatniej dawki leku, lek podaje się dożylnie w dawce 20 mg/m² pc. w ciągu 5-10 minut, co 6 h do całkowitej dawki dobowej 80 mg/m² pc. lub doustnie w 4 dawkach po 20 mg/m² pc. podawanych w jednakowych odstępach czasu; przedawkowanie - po zakończeniu podawania trymtreksatu należy podać folinian wapnia w dawce 40 mg/m² pc. dożylnie, co 6 h przez 3 dni. Toksyczność trymetoprymu: po zakończeniu leczenia trymetoprymem należy podawać folinian wapnia w dawce 3-10 mg na dobę aż do powrotu prawidłowego obrazu krwi obwodowej. Toksyczność pirymetaminy: w przypadku stosowania dużych dawek albo długotrwałego leczenia małymi dawkami pirymetaminy należy jednocześnie stosować folinian wapnia w dawce 5-50 mg na dobę w zależności od obrazu krwi obwodowej.

Skład

1 ml roztworu zawiera 10 mg kwasu folinowego w postaci soli wapniowej.

Działanie

Folinian wapnia jest aktywnym metabolitem kwasu folinowego i niezbędnym koenzymem syntezy kwasów nukleinowych podczas terapii cytotoksycznej. Zmniejsza toksyczność i neutralizuje antagonistów kwasu foliowego takich jak metotreksat. Ponadto lek moduluje działanie fluoropirymidyny (5-FU) i zwiększa jej działanie cytotoksyczne. Dożylne podanie folinianu wapnia może być stosowane w celu zapobiegania i leczenia niedoboru folinianu, w sytuacji kiedy nie można podać kwasu foliowego doustnie (żywienie parenteralne, ciężkie zaburzenia wchłaniania). Preparat może być również stosowany w leczeniu niedokrwistości megaloblastycznej wynikającej z niedoboru kwasu foliowego, gdy podanie doustne nie jest możliwe. Folinian wapnia jest racematem, forma L jest aktywnym enencjomerem. Głównym metabolitem kwasu folinowego jest kwas 5-metyloczteryhydrofoliowy, który powstaje głównie w wątrobie i błonie śluzowej jelita. Maksymalne stężenie w surowicy związku macierzystego występuje w ciągu 10 min po podaniu dożylnym. T_0,5 eliminacji dla aktywnej formy L wynosi 32 min do 35 min, a dla nieaktywnej formy D 352 do 485 min. Całkowity T_0,5 aktywnych metabolitów wynosi ok.6 h. 80-90% leku wydalane jest w moczu (jako nieaktywne metabolity), a 5-8% z kałem.

Interakcje

Przy jednoczesnym stosowaniu z antagonistami kwasu foliowego (np. kotrymoksazolem, pirymetaminą) skuteczność antagonisty kwasu foliowego może być zmniejszone lub zniesiona. Folinian wapnia może zmniejszać działanie leków przeciwpadaczkowych: fenobarbitalu, prymidonu, fenytoiny, bursztynianu oraz zwiększać częstość napadów - podczas stosowania folinianu wapnia oraz po zakończeniu terapii zaleca się kontrolę kliniczną, kontrolę stężeń w osoczu i w razie konieczności dostosowanie dawkowania leku przeciwpadaczkowego. Jednoczesne podawanie folinianu wapnia z 5-fluorouracylem zwiększa zarówno skuteczność jak i toksyczność 5-fluorouracylu.

Środki ostrożności

Leku nie należy podawać dokanałowo. Stosowanie leku może maskować objawy niedokrwistości złośliwej i innych rodzajów niedokrwistości, wynikających z niedoboru witaminy B₁₂. Kwasem folinowym nie należy leczyć makrocytemii powodowanej przez leki cytotoksyczne, będące bezpośrednimi lub pośrednimi inhibitorami syntezy DNA, takimi jak: hydroksykarbamid, cytarabina, merkaptopuryna i tioguanina. Należy zachować ostrożność u pacjentów stosujących leki przeciwpadaczkowe ze względu na ryzyko zwiększonej częstości napadów. Należy unikać podawania zbyt dużych dawek folinianu wapnia, ponieważ mogą one zaburzać działanie przeciwnowotworowe metotreksatu, zwłaszcza w przypadkach guzów mózgu. Podczas stosowania 5-fluorouracylu z folinianem wapnia, zwiększa się toksyczność 5-fluorouracylu, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku lub złym stanie ogólnym (dawkę 5-fluorouracylu należy częściej zmniejszać niż w monoterapii).

Ciąża i laktacja

Brak odpowiednich kontrolowanych badań u kobiet w ciąży i w okresie karmienia piersią. Nie ma danych wskazujących, że kwas folinowy podawany podczas ciąży działa niekorzystnie. Metotreksat można stosować w ciąży jedynie w przypadku wyraźnych wskazań oraz gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu. W przypadku konieczności zastosowania metotreksatu lub innych antagonistów folinianu w okresie ciąży lub laktacji, nie ma ograniczeń odnośnie jednoczesnego stosowania folinianu wapnia. Stosowanie 5-FU jest przeciwwskazane w okresie ciąży i karmienia piersią, dotyczy to również jednoczesnego stosowania z folinianem wapnia. Folinian wapnia może być stosowany w okresie karmienia piersią, jeśli jest to konieczne ze względów terapeutycznych.

Działania niepożądane

Niezbyt często: gorączka. Rzadko: bezsenność, pobudzenie i depresja (po dużych dawkach), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (po dużych dawkach), zwiększenie częstości napadów u pacjentów z padaczką. Bardzo rzadko: reakcje alergiczne (w tym reakcje anafilaktyczne i pokrzywka). Leczenie skojarzone z 5-fluorouracylem. Bardzo często: niewydolność szpiku kostnego (również zakończona zgonem). Częstość nieznana: hiperamonemia. Schemat miesięczny: bardzo często: wymioty, nudności, stany zapalne błon śluzowych (ciężkie); nie występuje nasilenie innych działań niepożądanych 5-fluorouracylu np. neurotoksyczności. Schemat tygodniowy: bardzo często: biegunka o dużym nasileniu, odwodnienie, zapalenie błon śluzowych, w tym jamy ustnej i zapalenie czerwieni wargowej; często: zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej.

Pozostałe informacje

Należy monitorować czynność nerek poprzez codzienne pomiary stężenia kreatyniny we krwi. U pacjentów leczonych 5 FU jednocześnie z folinianem wapnia należy monitorować stężenie wapnia, a w przypadku zbyt małego stężenia uzupełnić niedobory wapnia.