Vitacon - baza leków

Wskazania

Zaburzenia krzepnięcia powodowane nieprawidłową syntezą czynników krzepnięcia zespołu protrombiny: II (protrombiny), VII, IX i X, jeśli są one związane z niedoborem witaminy K₁ lub zaburzaniem jej cyklu przemian: w hipoprotrombinemii powodowanej przez doustne leki przeciwzakrzepowe, pochodne kumaryny i indandionu; w hipoprotrombinemii w przebiegu leczenia lekami przeciwbakteryjnymi, niszczącymi fizjologiczną florę bakteryjną jelit; w hipoprotrombinemii związanej z hamowaniem działania witaminy K₁ (np. hipoprotrombinemii wywołanej przez antybiotyki o szerokim spektrum działania, salicylany, sulfonamidy); jeśli możliwe jest odstawienie leku wpływającego na mechanizm krzepnięcia lub zmniejszenie jego dawki, należy zastosować to jako leczenie alternatywne; w hipoprotrombinemii w przebiegu żółtaczki mechanicznej lub przetoki żółciowej, jednak tylko pod warunkiem jednoczesnego podawania soli kwasów żółciowych, w przeciwnym razie witamina nie zostanie wchłonięta.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą.

Dawkowanie

Doustnie. Dorośli. Hipoprotrombinemia spowodowana przez doustne leki przeciwzakrzepowe (pochodne kumaryny i indandionu): początkowo 10 mg (maksymalnie 30 mg lub wyjątkowo 50 mg). Częstość i wielkość następnych dawek należy określić na podstawie oznaczeń czasu protrombinowego oraz stanu klinicznego. Jeśli po 12-48 h po podaniu leku czas protrombinowy nie uległ zadowalającemu skróceniu, dawkę można powtórzyć. Hipoprotrombinemia spowodowana przez inne czynniki: początkowo 10-30 mg (wyjątkowo 50 mg); wielkość dawki zależy od stanu pacjenta i reakcji na leczenie. Podstawowe postępowanie powinno polegać, jeśli to możliwe, na skorygowaniu dawki leków zaburzających mechanizmy krzepnięcia (antybiotyków, salicylanów itp.). Witaminę K₁ należy stosować w przypadkach, kiedy zaburzenia krzepnięcia są na tyle silne, że sama korekta dawki leku nie zapewnia ich odpowiednio szybkiego ustąpienia, lub kiedy korekta dawki jest niemożliwa. Uwaga: doustne stosowanie witaminy K₁ jest uzasadnione tylko wtedy, gdy może ona zostać wchłonięta z przewodu pokarmowego. Jeśli ilość żółci wydzielanej do przewodu pokarmowego jest niedostateczna, konieczne jest dodatkowo doustne podawanie soli kwasów żółciowych. Szczególne grupy pacjentów. Stosowanie u osób w podeszłym wieku powinno mieścić się w dolnym zakresie dawek.

Skład

1 tabl. drażowana zawiera 10 mg all-rac-fitomenadionu. Preparat zawiera laktozę jednowodną, sacharozę i lak żółcieni chinolinowej (E 104).

Działanie

Fitomenadion jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach, znaną również pod nazwą witamina K₁. Witamina K₁ jest niezbędna do syntezy czynników krzepnięcia zespołu protrombiny: II (protrombiny), czynnika VII (prokonwertyny), IX (czynnika Christmasa) i X (czynnika Stuarta) w wątrobie. Fitomenadion jest koenzymem enzymu mikrosomalnego katalizującego posttranslacyjną karboksylację reszt kwasu glutaminowego w cząsteczce prekursorów wymienionych wyżej czynników krzepnięcia. Fitomenadion prawdopodobnie bierze również udział w tworzeniu reszt kwasu gamma-karboksyglutaminowego w tkance kostnej i nerkach. Fitomenadion jest wchłaniany po podaniu doustnym, jednak do wchłaniania niezbędna jest obecność soli kwasów żółciowych. Początkowo ulega koncentracji w wątrobie, jednak stężenie w tym narządzie szybko spada. W innych tkankach stężenia fitomenadionu są niewielkie. Metabolizm fitomenadionu nie jest w pełni poznany, wiadomo jednak że lek jest szybko metabolizowany do związków o większej polarności. Metabolity wydalane z moczem są kwasami karboksylowymi ze skróconym łańcuchem bocznym; są wydalane w postaci sprzężonej z kwasem glukuronowym. Metabolitów występujących w żółci nie zidentyfikowano. U zwierząt i ludzi nie wykazujących niedoboru witaminy K, związek jest praktycznie pozbawiony aktywności farmakologicznej. Działanie fitomenadionu podanego doustnie występuje zwykle po 6-10 h, zaś do osiągnięcia pełnego efektu farmakologicznego konieczne może być nawet 24-48 h.

Interakcje

Stosowanie fitomenadionu może prowadzić do przejściowej oporności na doustne leki przeciwzakrzepowe (pochodne kumaryny lub indandionu). U pacjentów ze wskazaniami do leczenia przeciwzakrzepowego, którzy otrzymywali wysokie dawki fitomenadionu, może być konieczne stosowanie początkowo stosunkowo wysokiej dawki doustnego leku przeciwzakrzepowego lub zastosowanie leku z innej grupy, np. heparyny.

Środki ostrożności

Ze względu na czas potrzebny do syntezy czynników krzepnięcia po podaniu fitomenadionu działanie leku nie następuje natychmiast i występuje zwykle po 6-10 h, zaś do osiągnięcia pełnego efektu konieczne może być nawet 24-48 h. Fitomenadion nie hamuje działania leków przeciwzakrzepowych z innych grup, w tym heparyny. Zastosowanie witaminy K₁ w polekowych zaburzeniach krzepnięcia u osób wymagających stosowania leków przeciwzakrzepowych może spowodować powrót zagrożenia zmianami zakrzepowymi - zaleca się stosowanie fitomenadionu w możliwie niewielkich dawkach; podczas leczenia należy możliwie często kontrolować czas protrombinowy i utrzymywać go w granicach normy. W chorobach wątroby przebiegających z zaburzeniami krzepnięcia brak reakcji na leczenie przeciętnymi dawkami fitomenadionu nie uzasadnia stosowania go w wysokich dawkach. Brak reakcji na stosowanie witaminy K₁ zwykle wskazuje, że zaburzenia krzepnięcia nie są związane z jej niedoborem. Podawanie witaminy K₁ może spowodować przejściową oporność na działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych. Jeśli po zastosowaniu stosunkowo wysokich dawek witaminy K₁ konieczne jest ponowne podawanie leków przeciwzakrzepowych, może okazać się niezbędne okresowe zwiększenie stosowanych dawek. Podczas stosowania witaminy K₁ należy okresowo kontrolować czas protrombinowy. Fitomenadion jest nieskuteczny w leczeniu dziedzicznej hipoprotrombinemii oraz w odwracalnej hipoprotrombinemii powodowanej przez ciężkie choroby wątroby. 1 tabl. zawiera 58,5 mg laktozy jednowodnej - lek nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. 1 tabl. zawiera 92,05 mg sacharozy - lek nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy - galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy. Lek może powodować reakcje alergiczne ze względu na zawartość laku żółcieni chinolinowej (E 104; 1 tabl. zawiera 0,35 mg). Ponadto lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w każdej tabl., to znaczy uznaje się go za „wolny od sodu”.

Ciąża i laktacja

Lek powinien być stosowany w ciąży jedynie w przypadkach, gdy w opinii lekarza spodziewane korzyści ze stosowania leku przeważają nad potencjalnym zagrożeniem dla płodu. Stwierdzono, że witamina K₁ w niewielkiej ilości przenika do mleka kobiecego. Należy zachować ostrożność stosując lek u kobiet karmiących piersią.

Działania niepożądane

Po zastosowaniu leku nie obserwowano działań niepożądanych.

Pozostałe informacje

Nie ma danych o ujemnym wpływie fitomenadionu na zdolność do prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.