Natrium bicarbonicum 8,4% Polpharma - baza leków

Wskazania

Kwasica metaboliczna występująca w przebiegu ciężkich chorób nerek, zastoinowej niewydolności krążenia, we wstrząsie i odwodnieniu, chorobie alkoholowej i podczas stosowania leków z grupy inhibitorów anhydrazy węglanowej oraz chlorku amonu. Kwasica mleczanowa. Konieczność szybkiej alkalizacji moczu np. w zatruciu salicylanami i barbituranami lub w nerczycy sulfonamidowej.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Alkaloza metaboliczna. Alkaloza oddechowa. Hipowentylacja. Hipernatremia i stany, w których dostarczanie sodu jest przeciwwskazane, np. w zastoinowej niewydolności krążenia, obrzękach, chorobie nadciśnieniowej, rzucawce, niewydolności nerek. Hipokalcemia, w której alkaloza może wywołać tężyczkę. Nadmierna utrata chlorków spowodowana m.in. wymiotami. U pacjentów z ryzykiem rozwoju alkalozy indukowanej przez leki moczopędne.

Dawkowanie

Preparat można podawać: w bezpośredniej iniekcji dożylnej nierozcieńczony (ze wskazań życiowych, np. podczas zatrzymania akcji serca); rzadko podskórnie po rozcieńczeniu i doprowadzeniu roztworu do izotoniczności (np. 1,5% roztwór), stopień wchłaniania trudny do przewidzenia; w dożylnym wlewie kroplowym wyłącznie przez cewnik wprowadzony do żyły, w postaci rozcieńczonej 5% roztworem glukozy w stosunku 1:1, z szybkością 60 kropli/min. Dawka preparatu zależy od stanu równowagi kwasowo-zasadowej i masy ciała pacjenta. Można ją określić według następującego wzoru: NaHC0₃ (mmol) = niedobór zasad (mmol) x masa ciała x 0,3. 1 ml roztworu zawiera: 1 mmol Na⁺ i 1 mmol HC0₃ (= 1 mEq wodorowęglanu sodu NaHC0₃). U niemowląt i dzieci < 2 lat roztwór podaje się w powolnym wlewie kroplowym do 8 mEq/kg mc./dobę (8 ml/kg mc./dobę). Początkowa dawka powinna wynosić 1 mEq/kg mc. Z uwagi na niebezpieczeństwo krwawienia wewnątrzczaszkowego roztwór należy podawać w postaci rozcieńczonej. W razie potrzeby szybkiego zastosowania leku w bezpośredniej iniekcji dożylnej, należy początkowo zastosować 33-50% wyliczonej dawki leku. Nie należy dążyć do całkowitego wyrównania deficytu zasad w ciągu 24 h terapii, ponieważ może wystąpić alkaloza metaboliczna i związane z nią objawy niepożądane. Preparat nie jest wskazany do rutynowego stosowania w celu podtrzymania akcji serca np. podczas reanimacji. W razie zastosowania u pacjentów z zatrzymaniem akcji serca, dawka początkowa nie powinna być większa niż 1 mEq/kg mc. Przy braku efektu leczniczego, kolejną dawkę leku w ilości do 0,5 mEq/kg mc. można podać po 10 min. W lżejszych postaciach kwasicy metabolicznej u starszych dzieci i dorosłych lek stosuje się w infuzji dożylnej w dawce 2-5 mEq/kg mc. (2-5 ml/kg mc.) co 4-8 h. Dawka podtrzymująca powinna być zależna od odpowiedzi terapeutycznej na lek i wyników badań laboratoryjnych: oceny stanu równowagi kwasowo-zasadowej.

Skład

1 ml roztworu zawiera 23 mg sodu.

Działanie

Lek alkalizujący, który na drodze dysocjacji uwalnia jony wodorowęglanowe. Podwyższa stężenie wodorowęglanów w surowicy krwi i pH surowicy. Zastosowanie preparatu przy obniżonym pH surowicy może spowodować redystrybucję jonów potasowych w komórkach u pacjentów z kwasicą. In vitro 1 g preparatu zobojętnia ok. 12 mEq kwasu. Fizjologiczne stężenie wodorowęglanów we krwi wynosi 24-31 mEq/l. Eliminacja jonu wodorowęglanowego zależy od potrzeb organizmu czyli utrzymania lub też wyrównania zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej. Nadmiar podanego wodorowęglanu sodu ulega szybkiej eliminacji z organizmu (w ciągu 3-4 h), głównie przez nerki, powodując alkalizację moczu.

Interakcje

Preparat zwiększa wydalanie soli litu podczas łącznego stosowania. Zachować ostrożność u pacjentów stosujących kortykosteroidy lub kortykotropinę, ponieważ 1 g preparatu zawiera ok. 12 mEq Na⁺. Alkalizacja moczu może spowodować wzrost klirensu nerkowego tetracyklin (zwłaszcza doksycykliny) oraz wydłużenie T_0,5 takich leków jak: chinidyna, pochodne amfetaminy, efedryna i pseudoefedryna. Jednoczesne stosowanie preparatu z: bumetamidem, kwasem etakrynowym, furosemidem i tiazydowymi lekami moczopędnymi może doprowadzić do alkalozy hipochloremicznej. Preparat stosowany równocześnie z preparatami potasu może spowodować zmniejszenie stężenia potasu w surowicy krwi.

Środki ostrożności

Specjalną ostrożność należy zachować w zagrażającej hipokaliemii. Jeśli dostarczanie sodu nie jest wskazane, a czynność nerek niezaburzona, wskazana jest alkalizacja przy pomocy roztworu trometamolu (THAM). Preparat należy stosować ostrożnie u pacjentów: z niewyrównaną zastoinową niewydolnością krążenia i w innych stanach obrzękowych lub związanych z zatrzymaniem sodu; z ciężką niewydolnością nerek i skąpomoczem lub bezmoczem. Preparat może wywołać hipokaliemię i hipokalcemię. Hipokaliemia może być przyczyną alkalozy metabolicznej, a hipokalcemia przyczyną tężyczki i skurczu śródstopia. Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia hipokalcemii i hipokaliemii należy przed zastosowaniem preparatu wyrównać niedobory elektrolitów. Preparat należy podawać dokładnie do żyły, ponieważ po podaniu pozanaczyniowym może wystąpić martwica tkanek. Szybkie wstrzyknięcie (10 ml/min.) hipertonicznego roztworu preparatu noworodkom i dzieciom poniżej 2 lat może wywołać hipernatremię, obniżyć ciśnienie płynu mózgowo-rdzeniowego i wywołać krwawienia wewnątrzczaszkowe. U dzieci zaleca się dożylną infuzję preparatu w dawce nie większej niż 8 mEq/kg mc. na dobę. Preparat zawiera 23 mg sodu w 1 ml roztworu co odpowiada 1,15% zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych. Preparat może być rozcieńczany np. w 0,9% roztworze NaCl lub w 5% roztworze glukozy. Zawartość sodu pochodzącego z rozcieńczalnika, powinna być brana pod uwagę w obliczeniu całkowitej zawartości sodu w przygotowanym rozcieńczeniu preparatu; należy zapoznać się z ChPL rozcieńczalnika.

Ciąża i laktacja

Bezpieczeństwo stosowania u kobiet w ciąży nie zostało ustalone. Preparat powinien być stosowany u kobiet w ciąży tylko wtedy, jeśli oczekiwane korzyści przewyższają ryzyko uszkodzenia płodu. Należy unikać stosowania preparatu w czasie karmienia piersią.

Działania niepożądane

Mogą wystąpić: alkaloza metaboliczna oraz tężyczka (szczególnie u pacjentów z hipokalcemią i po zastosowaniu dużych dawek leku), hipokaliemia, hipernatremia, hiperosmolarność (ciężka hiperosmolarność może wystąpić podczas resuscytacji sercowo-płucnej i stosowania leku w dużych dawkach), miejscowe owrzodzenia i martwica tkanek oraz obrzęki (retencja wody i sodu oraz obrzęki mogą wystąpić podczas stosowania dużych dawek leku, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek, z niewydolnością krążenia oraz skłonnych do retencji sodu i obrzęków).

Pozostałe informacje

Preparat nie ma wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.