Feldene - baza leków

Wskazania

Leczenie objawowe choroby zwyrodnieniowej stawów, reumatoidalnego zapalenia stawów lub zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa. Piroksykam nie jest lekiem pierwszego rzutu w przypadku wskazań do stosowania leków z grupy NLPZ.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancje pomocniczą, przebyta reakcja skórna (niezależnie od stopnia ciężkości) na piroksykam, inne leki z grupy NLPZ i pozostałe leki. Choroba wrzodowa żołądka i (lub) dwunastnicy, krwawienie z przewodu pokarmowego lub perforacja przewodu pokarmowego czynna lub w wywiadzie. Choroby przewodu pokarmowego ze zwiększonym ryzykiem krwawień, takie jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna, nowotwory przewodu pokarmowego lub zapalenie uchyłków w wywiadzie. Pacjenci z czynnym owrzodzeniem przewodu pokarmowego, zapaleniem błony śluzowej przewodu pokarmowego lub krwawieniem z przewodu pokarmowego. Jednoczesne stosowanie z innymi lekami z grupy NLPZ, w tym selektywnymi inhibitorami COX-2 i z kwasem acetylosalicylowym w dawkach przeciwbólowych. Jednoczesne stosowanie z lekami przeciwzakrzepowymi. Ciężkie reakcje alergiczne na lek w wywiadzie, szczególnie reakcje skórne takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevens-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka. Ciężka niewydolność wątroby, nerek lub serca. Skaza krwotoczna lub zaburzenia krzepnięcia. Leczenie bólu okołooperacyjnego w czasie wykonywania operacji pomostowania aortalno-wieńcowego. Leczenie wcześniaków lub noworodków. III trymestr ciąży.

Dawkowanie

Domięśniowo. Dorośli. Reumatoidalne zapalenie stawów, choroba zwyrodnieniowa stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa: zalecana dawka początkowa wynosi 20 mg raz na dobę. U większości pacjentów dawka podtrzymująca wynosi 20 mg na dobę, w niewielkiej grupie pacjentów wystarczające może być podanie 10 mg na dobę. Nie należy stosować dawki większej niż 20 mg/dobę. Korzyści z leczenia i jego tolerancja powinny być zweryfikowane w ciągu 14 dni. Wstrzyknięcia wykonywać we względnie duże mięśnie przy zachowaniu aseptyki (np. górny zewnętrzny kwadrant pośladka-mięsień pośladkowy wielki). Dawkowanie i wskazania do stosowania u dzieci i młodzieży nie zostały ustalone.

Skład

1 ml roztworu do wstrzykiwań zawiera 20 mg piroksykamu. Preparat zawiera etanol, alkohol benzylowy i glikol propylenowy.

Działanie

Niesteroidowy lek przeciwzapalny, posiada również właściwości przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Piroksykam działa na kilku etapach odpowiedzi immunologicznej i zapalnej poprzez: hamowanie syntezy prostanoidów, w tym prostaglandyn, poprzez odwracalne hamowanie enzymu cyklooksygenazy; hamowanie agregacji białych krwinek; hamowanie migracji komórek wielojądrzastych oraz monocytów do obszaru zapalenia; hamowanie uwalniania enzymów lizosomalnych z pobudzanych leukocytów; hamowanie produkcji anionów ponadtlenkowych przez granulocyty obojętnochłonne; zmniejszenie systemowego i maziówkowego wytwarzania czynnika reumatycznego u pacjentów z seropozytywnym reumatoidalnym zapaleniem stawów. Maksymalne stężenie jest zazwyczaj osiągane w ciągu 3-5 h od podania. Piroksykam jest intensywnie metabolizowany. Mniej niż 5% dawki dobowej jest wydalane w postaci niezmienionej w moczu lub z kałem. T_0,5 w osoczu wynosi około 50 h.

Interakcje

Stosowanie piroksykamu z innymi lekami z grupy NLPZ zwiększa ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego lub zaburzenia czynności nerek - nie zaleca się jednoczesnego stosowania piroksykamu i innych NLPZ (w tym kwasu acetylosalicylowego). Piroksykam zaburza działanie przeciwpłytkowe kwasu acetylosalicylowego stosowanego w małej dawce, a zatem może zaburzać profilaktyczne leczenie kwasem acetylosalicylowym chorób układu sercowo-naczyniowego. Piroksykam może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych (takich jak warfaryna, acenokumarol, apiksaban, dabigatran, rywaroksaban), dlatego należy unikać jednoczesnego stosowania. Podawanie piroksykamu z lekami hamującymi działanie płytek krwi lub wybiórczymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny zwiększa ryzyko wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego. Leki z grupy NLPZ mogą zmniejszać skuteczność diuretyków oraz innych leków przeciwnadciśnieniowych. U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek (np.: pacjentów odwodnionych lub w podeszłym wieku z zaburzoną czynnością nerek), jednoczesne podawanie inhibitora ACE lub antagonisty receptora angiotensyny II z piroksykamem może prowadzić do zaburzenia czynności nerek, w tym do powstania ostrej niewydolności nerek. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania piroksykamu jednocześnie z diuretykiem, inhibitorem ACE lub lekiem z grupy AIIA, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku, pacjenci powinni być odpowiednio nawodnieni. Podczas jednoczesnego stosowania z kortykosteroidami istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia owrzodzenia przewodu pokarmowego i krwawienia. Działanie nefrotoksyczne cyklosporyny może się zwiększać pod wpływem piroksykamu. Podczas jednoczesnego stosowania piroksykamu i litu zwiększa się stężenie litu we krwi i jego toksyczność - należy uważnie monitorować stężenie litu we krwi na początku leczenia, podczas zmiany dawkowania i odstawiania piroksykamu. NLPZ mogą zmniejszać wydzielanie metotreksatu w kanalikach nerkowych, powodując zwiększenie jego stężenia w osoczu. W przypadku jednoczesnego stosowania z takrolimusem możliwe jest zwiększenie ryzyka wystąpienia objawów działania nefrotoksycznego. Jednoczesne podawanie leków neutralizujących sok żołądkowy, digoksyny lub digitoksyny nie ma wpływu na stężenie piroksykamu w osoczu.

Środki ostrożności

Należy okresowo weryfikować korzyści z leczenia i jego tolerancję. Lek należy natychmiast odstawić, w przypadku wystąpienia pierwszych objawów reakcji skórnej lub istotnych działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego oraz jakichkolwiek innych objawów nadwrażliwości. Jeśli u pacjenta wystąpił zespół Stevensa-Johnsona lub martwica toksyczno-rozpływna naskórka, osutka polekowa z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS) po zastosowaniu piroksykamu, nie wolno ponownie stosować tego leku. U pacjentów, u których stosowano piroksykam, występowały przypadki rumienia trwałego polekowego (FDE). U pacjentów, u których podczas leczenia piroksykamem w przeszłości występował rumień trwały polekowy, nie należy ponownie rozpoczynać leczenia piroksykamem. Podczas stosowania innych oksykamów może wystąpić reaktywność krzyżowa. U pacjentów z ryzykiem wystąpienia ciężkich działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego piroksykam należy stosować po rozważeniu wskazań i przeciwwskazań oraz należy rozważyć potrzebę stosowania terapii skojarzonej z lekami chroniącymi błonę śluzową żołądka (np. z mizoprostolem lub z inhibitorami pompy protonowej). Ryzyko ciężkich powikłań dotyczących przewodu pokarmowego zwiększa się z wiekiem (wysokie ryzyko występuje u pacjentów w wieku powyżej 70 lat, a u pacjentów w wieku powyżej 80 lat należy unikać podawania leku) oraz w przypadku jednoczesnego przyjmowania doustnych kortykosteroidów, selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny lub leków hamujących agregację płytek jak kwas acetylosalicylowy w małej dawce,  alkoholu. Pacjentów z nadciśnieniem tętniczym w wywiadzie lub łagodną do umiarkowanej zastoinową niewydolnością serca, z zatrzymaniem płynów i obrzękami, chorobą niedokrwienną serca, chorobą tętnic obwodowych, chorobą naczyń mózgu oraz przy długotrwałym leczeniu pacjentów z hiperlipidemią, cukrzycą czy palących tytoń należy odpowiednio kontrolować i wydawać właściwe zalecenia. Z badań klinicznych i danych epidemiologicznych wynika, że przyjmowanie niektórych NLPZ, szczególnie w dużych dawkach przez długi okres czasu może być związane ze zwiększeniem ryzyka wystąpienia zdarzeń sercowo-naczyniowych (np. zawał serca lub udar), które mogą prowadzić do zgonu. Względny wzrost tego ryzyka wydaje się być podobny u pacjentów z rozpoznaną lub nierozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową lub u pacjentów, u których występują czynniki ryzyka wystąpienia zdarzeń sercowo-naczyniowych. Jednak u pacjentów z rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową lub u pacjentów, u których występują czynniki ryzyka wystąpienia zdarzeń sercowo-naczyniowych, ryzyko to może być zwiększone, gdyż występuje ono już na początku obserwacji. Dane te są niewystarczające, aby wykluczyć takie ryzyko w przypadku przyjmowania piroksykamu. Należy zachować ostrożność u pacjentów z marskością wątroby, zespołem nerczycowym, klinicznie jawną chorobą nerek i odwodnieniem. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy stosować mniejszą dawkę piroksykamu oraz zachować ostrożność ze względu na intensywne wydalanie nerkowe piroksykamu i jego metabolitów. U osób, u których wystąpią zaburzenia widzenia podczas leczenia piroksykamem, zaleca się przeprowadzenie badania okulistycznego. U pacjentów, u których na podstawie wywiadu i (lub) wcześniejszych obserwacji dotyczących innych substratów układu enzymatycznego CYP2C9 podejrzewa się (lub jest rozpoznana) jego zmniejszoną aktywność, piroksykam należy stosować ostrożnie, ze względu na możliwość występowania wyższych niż normalnie stężeń w osoczu, wynikających ze zmniejszonego klirensu czynności nerek. Lek zawiera 20 mg alkoholu benzylowego w każdej 1 ml ampułce. Alkohol benzylowy może powodować reakcje alergiczne. Dożylne podawanie alkoholu benzylowego noworodkom wiąże się z ryzykiem ciężkich działań niepożądanych i śmierci (zespołu niewydolności oddechowej, tzw. gasping syndrome). Minimalna ilość alkoholu benzylowego, przy której mogą wystąpić objawy toksyczności, jest nieznana. Leków zawierających alkohol benzylowy nie należy podawać dzieciom w wieku poniżej 3 lat dłużej niż przez 1 tydzień, chyba że jest to konieczne. Jeśli zastosowanie leku jest niezbędne, należy wziąć pod uwagę łączne dzienne obciążenie metaboliczne alkoholem benzylowym ze wszystkich źródeł, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, jak również u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, ze względu na ryzyko kumulacji i toksycznego działania (kwasicy metabolicznej). Preparat zawiera 400 mg glikolu propylenowego w każdej ampułce o pojemności 1 ml. Podanie 1 ml preparatu osobie dorosłej o masie ciała 70 kg spowoduje narażenie na glikol propylenowy wynoszące 5,72 mg/kg mc./dobę. Jednoczesne stosowanie leku z jakimkolwiek substratem dehydrogenazy alkoholowej, takim jak etanol, może powodować ciężkie działania niepożądane u noworodków. 1 ml preparatu zawiera 100 mg etanolu bezwodnego, co odpowiada mniej niż 3 ml piwa lub 1 ml wina. Mała ilość etanolu w tym leku nie będzie powodowała zauważalnych skutków. Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na ampułkę, to znaczy uznaje się go za „wolny od sodu”.

Ciąża i laktacja

Nie zaleca się stosowania w I i II trymestrze ciąży oraz okresie karmienia piersią. Piroksykam jest przeciwwskazany w III trymestrze ciąży. Hamuje syntezę i uwalnianie prostaglandyny poprzez odwracalne hamowanie enzymu cyklooksygenazy. Dane z badań epidemiologicznych wskazują, że stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnych stadiach ciąży zwiększa ryzyko samoistnego poronienia. Leki z grupy NLPZ stosowane w II lub III trymestrze ciąży mogą powodować zaburzenia czynności nerek u płodu, które mogą przyczyniać się do zmniejszenia ilości płynu owodniowego lub w ciężkich przypadkach do małowodzia. Takie efekty mogą pojawić się wkrótce po rozpoczęciu leczenia i zwykle są odwracalne. Należy ściśle monitorować ilość płynu owodniowego u kobiet w ciąży przyjmujących piroksykam. Leki z grupy NLPZ mogą również powodować przedwczesne zamykanie przewodu tętniczego u noworodków. Alkohol benzylowy może przenikać przez łożysko. Piroksykam przenika do mleka kobiet karmiących piersią w stężeniu stanowiącym od około 1% do 3% stężenia w osoczu matki. Płodność. Stosowanie piroksykamu może niekorzystnie wpływać na płodność u kobiet i nie jest ono zalecane u kobiet, które planują zajście w ciążę. W przypadku kobiet, które mają trudności z zajściem w ciążę lub które są poddawane badaniom w związku z niepłodnością, należy rozważyć zakończenie stosowania piroksykamu.

Działania niepożądane

Często: niedokrwistość, eozynofilia, leukopenia, małopłytkowość, jadłowstręt, hiperglikemia, ból głowy, zawroty głowy, senność, zawroty głowy spowodowane zaburzeniem błędnika, szumy uszne, uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej, ból brzucha, zaparcia, biegunka, zaburzenia w nadbrzuszu, wzdęcia z oddawaniem gazów, nudności, wymioty, niestrawność, świąd, wysypka skórna, obrzęk (głównie kostek), odwracalne zwiększenie stężenia azotu mocznikowego (BUN), zwiększona aktywność aminotransferaz w surowicy, zwiększenie masy ciała, zmniejszone stężenie hemoglobiny oraz zmniejszenie hematokrytu niezwiązane z krwawieniem z przewodu pokarmowego. Niezbyt często: hipoglikemia, niewyraźne widzenie, kołatanie serca, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, odwracalne zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi. Bardzo rzadko: zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Ponadto z częstością nieznaną: niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, anafilaksja, choroba posurowicza, zatrzymanie płynów, depresja, zaburzenia snu, omamy, bezsenność, dezorientacja, zmiany nastroju, nerwowość, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, parestezje, podrażnienia oka, opuchnięte powieki, zaburzenie słuchu, zapalenie naczyń, nadciśnienie tętnicze, skurcz oskrzeli, duszność, krwawienie z nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, krwawienie z przewodu pokarmowego (w tym wymioty krwawe i smoliste stolce), zapalenie trzustki, perforacje, owrzodzenia, żółtaczka, zapalenie wątroby zakończone zgonem, łysienie, obrzęk naczynioruchowy, złuszczające zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy, zespół DRESS, rumień trwały polekowy, skazy niemałopłytkowe (plamica Henocha-Schoenleina), oddzielanie się paznokcia od łożyska, nadwrażliwość na światło, pokrzywka, zmiany pęcherzowe, niewydolność nerek, zespół nerczycowy, zapalenie kłębuszków nerkowych, śródmiąższowe zapalenie nerek, spadek płodności u kobiet, miejscowe działania niepożądane (uczucie pieczenia) lub uszkodzenia tkanek (powstawanie ropni jałowych, martwica tkanki tłuszczowej) w miejscu wstrzyknięcia, złe samopoczucie, przemijający ból podczas wstrzyknięcia, dodatnie miana przeciwciał przeciwjądrowych (ANA), zmniejszenie masy ciała. Przyjmowanie niektórych NLPZ, szczególnie w dużych dawkach przez długi okres czasu może być związane z niewielkim zwiększeniem ryzyka zatorów tętnic (np. zawał serca lub udar). W przypadku zaburzeń żołądkowo – jelitowych w większości przypadków objawy niepożądane nie wpływały na przebieg leczenia. Długotrwałe podawanie dawek 30 mg lub większych zwiększa ryzyko występowania działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego.