Aciclovir Jelfa - baza leków

Wskazania

Leczenie i profilaktyka zakażeń wirusem opryszczki pospolitej (Herpes simplex): u pacjentów poddawanych transplantacji szpiku kostnego; podczas indukcyjno-remisyjnej terapii pacjentów z ostrą białaczką. Leczenie pierwotnych i nawracających zakażeń wirusem ospy wietrznej i półpaśca (Varicella zoster) u pacjentów z obniżoną odpornością. Leczenie półpaśca o ciężkim przebiegu (zakażenia wirusem Varicella zoster) u pacjentów z prawidłową odpornością. Leczenie ciężkiego, pierwotnego opryszczkowego zakażenia narządów płciowych. Leczenie opryszczkowego zapalenia mózgu. Leczenie zakażenia wirusem opryszczki u noworodków.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną (acyklowir) lub walacyklowir.

Dawkowanie

Dożylnie. Lek należy podawać jedynie w powolnej infuzji dożylnej podawanej przez godzinę. Nigdy nie należy podawać leku we wstrzyknięciu dożylnym w bolusie. Leczenie należy rozpocząć możliwie najszybciej po pojawieniu się objawów i rozpoznaniu. Przedstawione poniżej dawkowanie dotyczy osób dorosłych i dzieci z prawidłową czynnością nerek. Dorośli i młodzież w wieku >12 lat. U pacjentów z zakażeniem wywołanym przez wirusa opryszczki pospolitej (z prawidłową oraz z obniżoną odpornością) oraz u pacjentów z zakażeniem wywołanym przez wirusa ospy wietrznej i półpaśca (z prawidłową odpornością) lek należy stosować w dawce 5 mg/kg mc. co 8 h, jeśli nie występuje u tych pacjentów zaburzenie czynności nerek. U pacjentów z obniżoną odpornością i z zakażeniami wywołanymi przez wirusa ospy wietrznej i półpaśca oraz u pacjentów z opryszczkowym zapaleniem mózgu, lek należy stosować w dawce 10 mg/kg mc. co 8 h, jeśli nie występuje u tych pacjentów zaburzenie czynności nerek. Noworodki, niemowlęta oraz dzieci w wieku ≤12 lat. Dawka leku u niemowląt i dzieci jest obliczana na podstawie masy ciała. U dzieci z zakażeniem wywołanym przez wirusa opryszczki pospolitej (z prawidłową lub z obniżoną odpornością) oraz u dzieci z zakażeniem wywołanym przez wirusa ospy wietrznej i półpaśca (z prawidłową odpornością) lek należy stosować w dawce 10 mg/kg mc. co 8 h, jeśli nie występuje u tych pacjentów zaburzenie czynności nerek. U dzieci z obniżoną odpornością i z zakażeniami wywołanymi przez wirusa ospy wietrznej i półpaśca oraz u dzieci z opryszczkowym zapaleniem mózgu, lek należy stosować w dawce 20 mg/kg mc. co 8 h, jeśli nie występuje u tych pacjentów zaburzenie czynności nerek. U pacjentów z zaburzeniem czynności nerek wymagana jest odpowiednia modyfikacja dawkowania zależna od stopnia zaburzenia czynności nerek. Zalecany schemat dawkowania w leczeniu rozpoznanej lub podejrzewanej opryszczki noworodków obejmuje podawanie leku w dawce 20 mg/kg mc. co 8 h przez 21 dni w przypadku zakażenia rozsianego lub zakażenia ośrodkowego układu nerwowego albo przez 14 dni w przypadku choroby ograniczonej do skóry i błon śluzowych. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek wymagana jest odpowiednia modyfikacja dawki uzależniona od stopnia zaburzenia. Czas trwania leczenia. U pacjentów z opryszczkowym zapaleniem mózgu leczenie acyklowirem trwa 10 dni. U noworodków z zakażeniem wirusem opryszczki leczenie acyklowirem trwa zwykle 14-21 dni. U pacjentów z innymi zakażeniami wirusem opryszczki pospolitej oraz u pacjentów z półpaścem czas leczenia acyklowirem to zwykle 5 dni, ale czas ten może ulec zmianie w zależności od stanu pacjenta i reakcji na leczenie. Czas trwania zapobiegawczego stosowania leku określa długość okresu zagrożenia zakażeniem. Szczególne grupy pacjentów. U pacjentów w podeszłym wieku (≥65 lat) należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia zaburzeń czynności nerek i odpowiednio dostosować dawkowanie; należy zadbać o odpowiednie nawodnienie pacjentów. Należy zachować ostrożność podczas stosowania acyklowiru u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Należy zadbać o odpowiednie nawodnienie pacjentów. Zalecane dostosowanie dawki u osób dorosłych i młodzieży w wieku >12 lat z zaburzeniami czynności nerek w leczeniu zakażeń wywołanych przez wirus opryszczki pospolitej lub ospy wietrznej i półpaśca. Dawkowanie w leczeniu zakażenia wywołanego przez wirusa opryszczki pospolitej lub wirusa ospy wietrznej i półpaśca: CCr 25-50 mL/min: 5 mg/kg mc. co 12 h; CCr 10-25 mL/min: 5 mg/kg mc. co 24 h; CCr 0-10 mL/min: 2,5 mg/kg mc. co 24 h; pacjenci poddawani hemodializie: 2,5 mg/kg mc. co 24 h po cyklu dializy. Dostosowanie dawki u pacjentów z CCr >50 mL/min nie jest konieczne. Dawkowanie w leczeniu opryszczkowego zapalenia mózgu lub u pacjentów z obniżoną odpornością oraz z zakażeniem wirusem ospy wietrznej i półpaśca: CCr 25-50 mL/min: 10 mg/kg mc. co 12 h; CCr 10-25 mL/min: 10 mg/kg mc. co 24 h; CCr 0-10 mL/min: 5 mg/kg mc. co 24 h; pacjenci poddawani hemodializie: 5 mg/kg mc. co 24 h po cyklu dializy. Dostosowanie dawki u pacjentów z CCr >50 mL/min nie jest konieczne. Zalecane dostosowanie dawki u noworodków, niemowląt oraz dzieci w wieku ≤12 lat, w tym u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek w leczeniu zakażenia wywołanego przez wirusa opryszczki pospolitej lub wirusa ospy wietrznej i półpaśca. Dawkowanie w leczeniu zakażenia wirusem opryszczki pospolitej lub ospy wietrznej i półpaśca: CCr 25-50 mL/min/1,73 m² pc.: 10 mg/kg mc. dwa razy na dobę; CCr 10-25 mL/min/1,73 m² pc.: 5 mg/kg mc. dwa razy na dobę; CCr 0-10 mL/min/1,73 m² pc.: 2,5 mg/kg mc. dwa razy na dobę; pacjenci poddawani hemodializie: 2,5 mg/kg mc. dwa razy na dobę po dializie. Dostosowanie dawki u pacjentów z CCr >50 mL/min nie jest konieczne. Dawkowanie w leczeniu opryszczkowego zapalenia mózgu lub u pacjentów z obniżoną odpornością oraz z zakażeniem wirusem ospy wietrznej i półpaśca: CCr 25-50 mL/min/1,73 m² pc.: 20 mg/kg mc. dwa razy na dobę; CCr 10-25 mL/min/1,73 m² pc.: 10 mg/kg mc. dwa razy na dobę; CCr 0-10 mL/min/1,73 m² pc.: 5 mg/kg mc. dwa razy na dobę; pacjenci poddawani hemodializie: 5 mg/kg mc. dwa razy na dobę po dializie. Dostosowanie dawki u pacjentów z CCr >50 mL/min nie jest konieczne. Stężenie acyklowiru zmniejsza się podczas dializy. Po każdej dializie należy odpowiednio dobrać dawkę leku. U pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej nie jest konieczna zmiana dawek przy odpowiednio zachowanych odstępach między dawkami. U pacjentów z otyłością, którym acyklowir podawany jest dożylnie w dawce wyliczonej na podstawie ich rzeczywistej masy ciała, mogą wystąpić zwiększone stężenia w osoczu. Z tego powodu należy rozważyć zmniejszenie dawki u pacjentów z otyłością, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub u pacjentów w podeszłym wieku.

Skład

1 fiolka zawiera 250 mg acyklowiru w postaci acyklowiru sodowego. Preparat zawiera sód.

Działanie

Acyklowir jest syntetycznym analogiem nukleozydu purynowego, który w warunkach in vitro i in vivo hamuje namnażanie się wirusów typu herpes, w tym Herpes simplex (HSV) typu 1 i 2, wirusa Varicella-zoster (VZV), wirusa Epsteina-Barr (EBV), a także wirusa cytomegalii (CMV). W hodowlach komórkowych acyklowir wykazuje najsilniejsze działanie przeciwwirusowe na wirusa HSV-1, a następnie (wg malejącej aktywności) na wirusa HSV-2, VZV, EBV oraz CMV. Hamujące działanie acyklowiru na wirusy HSV-1, HSV-2, VZV i EBV jest wysoce wybiórcze. Acyklowir jest lekiem prekursorowym. W zakażonych wirusem komórkach jest fosforylowany przy udziale kinazy wirusowej, w wyniku czego powstaje trifosforan acyklowiru, który działa jako inhibitor oraz substrat wirusowej polimerazy DNA. Włączenie trifosforanu acyklowiru w łańcuch nowosyntetyzowanego wirusowego DNA wyklucza lub bardzo ogranicza jego dalszą replikację. Procesy fosforylacji i akumulacji trifosforanu acyklowiru zachodzą tylko w komórkach zakażonych wirusem bez zaburzania normalnych procesów komórkowych, dzięki czemu toksyczność leku dla komórki człowieka jest niewielka. U osób dorosłych średnie C_max w osoczu po trwającej 1 h infuzji dożylnej acyklowiru w dawce 2,5 mg/kg mc., 5 mg/kg mc., 10 mg/kg mc. i 15 mg/kg mc. wynosiły odpowiednio 22,7 µmoli (5,1 µg/mL), 43,6 µmoli (9,8 µg/mL), 92 µmole (20,7 µg/mL) i 105 µmoli (23,6 µg/mL). Podstawową drogą eliminacji jest wydalanie w postaci niezmetabolizowanej (45-91% po podaniu dożylnym) przez filtrację i czynne wydalanie kanalikowe. 9-karboksymetoksymetyloguanina, stanowiąca od 10 do 15% dawki wydalanej z moczem, jest jedynym znaczącym metabolitem acyklowiru. T_0,5 acyklowiru u dorosłych pacjentów z prawidłową czynnością nerek wynosi ok. 2,9 h. U noworodków i niemowląt (w wieku 0-3 mies.) leczonych acyklowirem w dawce 10 mg/kg mc. T_0,5 w osoczu wynosił 3,8 h.

Interakcje

Acyklowir jest wydalany głównie w postaci niezmienionej z moczem poprzez aktywne wydzielanie w kanalikach nerkowych. Jakiekolwiek leki podawane jednocześnie, które współzawodniczą o ten mechanizm mogą podwyższać stężenie acyklowiru w osoczu krwi. Probenecyd i cymetydyna zwiększają pole powierzchni pod krzywą (AUC) acyklowiru w tym mechanizmie i zmniejszają klirens nerkowy. Jednak nie ma konieczności zmiany dawkowania ze względu na szeroki indeks terapeutyczny acyklowiru. Należy zachować ostrożność podając acyklowir w infuzji razem z lekami, które współzawodniczą z acyklowirem o wydalanie, ze względu na możliwość zwiększenia się stężenia w osoczu jednego lub obu leków, czy też ich metabolitów. Podczas jednoczesnego stosowania acyklowiru i mykofenolanu mofetylu, leku immunosupresyjnego podawanego pacjentom po przeszczepach, wykazano zwiększenie pola pod krzywą (AUC) acyklowiru i nieczynnego metabolitu mykofenolanu mofetylu. W przypadku jednoczesnego podawania litu wraz z dużymi dożylnymi dawkami acyklowiru należy dokładnie monitorować stężenie litu w surowicy krwi ze względu na ryzyko jego toksyczności. Należy zachować także ostrożność (z monitorowaniem zmian w czynności nerek) podczas podawania dożylnie acyklowiru razem z lekami wpływającymi na czynność nerek (cyklosporyna, takrolimus). Badanie eksperymentalne przeprowadzone z udziałem 5 mężczyzn wykazało, że jednocześnie stosowanie acyklowiru zwiększa wartość AUC całkowitej podawanej teofiliny o ok. 50%. Zaleca się oznaczanie stężenia teofiliny w osoczu podczas leczenia skojarzonego z acyklowirem.

Środki ostrożności

Dawki podawane drogą dożylną należy podawać w postaci infuzji trwającej jedną godzinę w celu uniknięcia wytrącania się acyklowiru w nerkach. Należy unikać szybkiego podawania leku ani nie podawać w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus). Acyklowir jest wydalany z organizmu przez nerki, dawkę leku u osób z zaburzeniami czynności nerek należy zmniejszyć. Również u pacjentów w podeszłym wieku, u których ryzyko wystąpienia zaburzenia czynności nerek jest podwyższone, należy rozważyć zmniejszenie dawki leku. Pacjenci w podeszłym wieku oraz pacjenci z zaburzeniami czynności nerek należą do grupy zwiększonego ryzyka działań niepożądanych dotyczących układu nerwowego i z tego względu obie te grupy należy uważnie obserwować. Zgłaszane dotąd objawy były zwykle przemijające i ustępowały po przerwaniu podawania leku. Stosowanie dożylne acyklowiru wymaga utrzymywania odpowiedniego nawodnienia pacjenta. Na dostateczne nawodnienie zapobiegające krystalurii wskazuje dobowa diureza nie <500 mL/1g podanego leku. Zaleca się podawanie płynów w ilości nie <1 litr/1 g podanego acyklowiru na dobę. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów odwodnionych, leczonych dużymi dawkami acyklowiru, np. z powodu opryszczkowego zapalenia mózgu, mających w wywiadzie choroby nerek lub otrzymujących jednocześnie inne leki o działaniu nefrotoksycznym. Wymienione stany zwiększają ryzyko uszkodzenia nerek przez acyklowir. Zaleca się zachowanie ostrożności w przypadku podawania dożylnego acyklowiru łącznie z innymi lekami nefrotoksycznymi. Długotrwałe lub wielokrotne podawanie acyklowiru osobom z ciężkim upośledzeniem odporności może prowadzić do selekcji szczepów wirusa o zmniejszonej wrażliwości, które mogą nie reagować na dalsze leczenie acyklowirem. Nie oceniono korelacji między aktywnością przeciwwirusową leku in vitro a skutecznością kliniczną. Substancje pomocnicze. Lek zawiera 24,4 mg sodu na fiolkę co odpowiada 1,22 % zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych. Oznacza to możliwość spożycia maksymalnie 165,92 mg sodu na dobę, co odpowiada 8,30% maksymalnej zalecanej dobowej dawki sodu.

Ciąża i laktacja

Nie ma wystarczających danych dotyczących acyklowiru stosowanego dożylnie przez kobiety w ciąży. Dane dotyczące acyklowiru stosowanego doustnie u dużej liczby kobiet w ciąży wskazują, że acyklowir nie działa szkodliwie na przebieg ciąży lub zdrowie płodu/noworodka. Dane z badań prowadzonych na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na reprodukcję. Potencjalne ryzyko dla ludzi nie jest znane, ale prawdopodobnie jest małe. O ile wiadomo, nie ma zagrożenia w przypadku krótkotrwałego stosowania acyklowiru w ciężkich przypadkach. Acyklowir można stosować w ciąży wyłącznie jeśli w opinii lekarza spodziewana korzyść z jego podania kobiecie w ciąży przeważa nad potencjalnym zagrożeniem dla płodu. Acyklowir przenika do mleka ludzkiego w ograniczonych ilościach. Maksymalna ilość acyklowiru, jaką niemowlę może spożywać przez mleko matki, stanowi tylko niewielki procent dawki dozwolonej dla niemowlęcia. W związku z tym nie ma zastrzeżeń, aby karmić piersią podczas krótkotrwałego leczenia. W przypadku długotrwałego stosowania zaleca się przerwanie karmienia piersią. Brak informacji dotyczących wpływu acyklowiru na płodność u kobiet. W badaniu przeprowadzonym z udziałem 20 pacjentów płci męskiej z prawidłową liczbą plemników w nasieniu wykazano, że acyklowir podawany doustnie przez maksymalnie 6 mies. w dawkach do 1 g na dobę nie miał istotnego klinicznie wpływu na liczbę plemników, ich budowę lub ruchliwość.

Działania niepożądane

Często: zapalenie żył, nudności, wymioty, przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych we krwi, świąd, pokrzywka, wysypka (w tym nadwrażliwość na światło), zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny. Niezbyt często: zmniejszenie wskaźników hematologicznych (niedokrwistość, małopłytkowość, zmniejszenie liczby krwinek białych). Bardzo rzadko: wstrząs anafilaktyczny, bóle głowy, zawroty głowy, pobudzenie, splątanie, drżenia, niezborność ruchowa, zaburzenia mowy, omamy, objawy psychotyczne, drgawki, senność, encefalopatia, śpiączka (zdarzenia te są zwykle przemijające i na ogół stwierdzane u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek lub innymi czynnikami predysponującymi), duszność, biegunka, bóle brzucha, przemijające zwiększenie stężenia bilirubiny, żółtaczka, zapalenie wątroby,, obrzęk naczynioruchowy, zaburzenia czynności nerek, ostra niewydolność nerek, ból nerek (może wiązać się z niewydolnością nerek oraz obecnością kryształów w moczu), zmęczenie, gorączka, miejscowe reakcje zapalne. Obserwowano czasami nagłe zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy u pacjentów otrzymujących acyklowir dożylnie. Należy sądzić, że zależało to od maksymalnego stężenia acyklowiru w osoczu i od stanu nawodnienia pacjenta. Aby tego uniknąć, leku nie należy podawać w postaci szybkiego wstrzyknięcia dożylnego, ale wyłącznie w postaci powolnego wlewu dożylnego trwającego ponad 1 h. Należy utrzymywać właściwy stan nawodnienia pacjenta. Zaburzenie czynności nerek zwykle szybko ustępuje po uzupełnieniu płynów u pacjenta i (lub) po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu acyklowiru. W wyjątkowych przypadkach może jednak dojść do ostrej niewydolności nerek. Po wynaczynieniu acyklowiru wskutek nieprawidłowego podawania dożylnego, obserwowano ciężkie miejscowe reakcje zapalne, czasami prowadzące do martwicy tkanek.

Pozostałe informacje

Acyklowir podawany w postaci infuzji dożylnych jest zwykle stosowany u pacjentów hospitalizowanych. Nie przeprowadzono żadnych badań mających na celu ocenę wpływu acyklowiru na wykonywanie tych czynności.