Palexia - baza leków

Wskazania

Leczenie ostrego bólu o nasileniu umiarkowanym do dużego u osób dorosłych, który może być właściwie opanowany jedynie po zastosowaniu opioidowych leków przeciwbólowych.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na tapentadol lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Sytuacje, w których przeciwwskazane są leki z grupy agonistów receptora opioidowego μ, m.in.: istotna depresja oddechowa (w pomieszczeniach pozbawionych nadzoru medycznego lub przy braku sprzętu resuscytacyjnego), ostra lub ciężka astma oskrzelowa lub hiperkapnia. Niedrożność lub podejrzenie niedrożności jelit. Ostre zatrucie alkoholem, lekami nasennymi, ośrodkowo działającymi lekami przeciwbólowymi lub substancjami psychoaktywnymi.

Dawkowanie

Doustnie. Dorośli. Schemat dawkowania należy dostosować do indywidualnego nasilenia dolegliwości bólowych danego pacjenta, wcześniejszego doświadczenia w leczeniu oraz możliwości monitorowania pacjenta. Zalecaną dawką początkową jest 1 tabl. 50 mg tapentadolu stosowana co 4 – 6 h. Większe dawki początkowe mogą być konieczne w zależności od nasilenia dolegliwości bólowych oraz wcześniejszego doświadczenia pacjenta z zastosowaniem środków przeciwbólowych. Następna dawka może być zastosowana pierwszego dnia leczenia nawet po upływie 1 h od przyjęcia dawki początkowej, jeżeli nie osiągnięto dostatecznego zmniejszenia bólu. Nie badano całkowitych dawek dobowych większych niż 700 mg tapentadolu pierwszego dnia leczenia i podtrzymujących dawek dobowych większych niż 600 mg tapentadolu, w związku z czym nie zaleca się ich stosowania. Tabletki powlekane są przeznaczone do stosowania w bólu ostrym. Jeżeli przewiduje się lub jeżeli stanie się to konieczne, żeby pacjent był leczony długotrwale i osiągnięto skuteczne zmniejszenie bólu, przy nieobecności niedających się tolerować działań niepożądanych, należy rozważyć możliwość przestawienia pacjenta na leczenie tabletkami o przedłużonym uwalnianiu. Jak w przypadku każdego leczenia objawowego, należy ciągle oceniać konieczność kontynuowania leczenia tapentadolem. Jeżeli pacjent nie wymaga już dłuższego leczenia tapentadolem, właściwym może być stopniowe zmniejszanie dawki, aby zapobiec wystąpieniu objawów odstawiennych. Szczególne grupy pacjentów. Leku nie poddawano badaniom skuteczności u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, dlatego nie zaleca się stosowania w tej grupie. Stosować ostrożnie u pacjentów z umiarkowanym zaburzeniem czynności wątroby. Leczenie u tych pacjentów należy rozpoczynać od możliwie najmniejszej dostępnej dawki, np. 50 mg tapentadolu w postaci tabletki powlekanej stosowanej nie częściej niż raz na 8 h. Na początku leczenia nie zaleca się stosowania dawki dobowej większej niż 150 mg tapentadolu. Dalsze leczenie należy prowadzić podtrzymując działanie przeciwbólowe z akceptowalną tolerancją poprzez skracanie lub wydłużanie przerw między dawkami. Nie badano skuteczności leku u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności wątroby i dlatego nie zaleca się stosowania w tej grupie. Należy zachować ostrożność u pacjentów powyżej 65 lat. Sposób podania. Tabletki mogą być przyjmowane z pokarmem lub niezależnie od posiłków.

Skład

1 tabl. powl. zawiera 50 mg, 75 mg lub 100 mg tapentadolu (w postaci chlorowodorku). Preparat zawiera laktozę.

Działanie

Silnie działający lek przeciwbólowy, posiadający w jednej cząsteczce dwojakie działanie: agonistyczne na receptor opioidowy µ i hamujące wychwyt zwrotny noradrenaliny. Tapentadol wywołuje działanie przeciwbólowe bezpośrednio, bez udziału aktywnych farmakologicznie metabolitów. Jest skuteczny w leczeniu bólu nocyceptywnego, neuropatycznego, trzewnego i zapalnego. Średnia biodostępność bezwzględna po podaniu (na czczo) dawki pojedynczej wynosi około 32% z powodu znacznego metabolizmu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie tapentadolu we krwi występuje zwykle po ok. 1,25 h. Tapentadol wiąże się z białkami osocza w ok. 20%. Jest w dużym stopniu metabolizowany (97%). Głównym szlakiem metabolicznym jest sprzęganie z kwasem glukuronowym; enzymem katalizującym reakcję glukuronidacji jest UDP-glukuronylotransferaza - UGT (głównie jej izoformy UGT1A6, UGT1A9 i UGT2B7). W niewielkim stopniu jest także metabolizowany przy udziale układu cytochromu P450: CYP2C9 i CYP2C19 - do N-desmetylotapentadolu (13%) i CYP2D6 - do hydroksytapentadolu (2%); pochodne te następnie podlegają reakcji sprzęgania. Żaden z metabolitów nie ma udziału w działaniu przeciwbólowym. Lek jest wydalany prawie wyłącznie przez nerki (99%), w postaci metabolitów. Końcowy T_0,5 wynosi 4 h. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby obserwowano zwiększenie ekspozycji (AUC) i stężeń tapentadolu we krwi. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek obserwowano zwiększoną ekspozycję (AUC) na O-glukuronid tapentadolu.

Interakcje

Jednoczesne stosowanie tapentadolu z lekami stosowanymi w sedacji, takimi jak benzodiazepiny lub inne środki hamujące czynność układu oddechowego lub OUN (inne opioidy, leki przeciwkaszlowe lub leczenie substytucyjne, barbiturany, leki przeciwpsychotyczne, H1-antyhistaminy, alkohol) zwiększa ryzyko sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i śmierci ze względu na addycyjne działanie hamujące na OUN. W związku z tym w przypadku rozważania skojarzonej terapii tapentadolem i lekiem hamującym czynność układu oddechowego lub OUN, należy rozważyć zmniejszenie dawki jednego lub obu leków, a czas jednoczesnego stosowania należy ograniczyć. Jednoczesne stosowanie opioidów i gabapentynoidów (gabapentyna i pregabalina) zwiększa ryzyko przedawkowania opioidów, depresji oddechowej i zgonu. Tapentadol należy stosować ostrożnie z lekami o właściwościach agonistyczno-antagonistycznych w stosunku do receptorów opioidowych μ (np. pentazocyna, nalbufina) lub częściowymi agonistami receptora opioidowego μ (np. buprenorfina). Preparat może wywoływać drgawki i nasilać działanie selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, przeciwpsychotycznych i innych preparatów, które obniżając próg drgawkowy wywołują drgawki. Notowano występowanie zespołu serotoninowego podczas jednoczesnego stosowania tapentadolu z serotoninergicznymi produktami leczniczymi, takimi jak inhibitory SSRI, inhibitory SNRI i trójcykliczne leki przeciwdepresyjne. Zespół serotoninowy można stwierdzić, jeśli zaobserwuje się jeden z następujących objawów: spontaniczny klonus -indukowany lub oczny klonus z pobudzeniem lub obrzękiem; drżenie i hiperrefleksja; nadciśnienie i temperatura ciała >38st.C oraz indukowany oczny klonus. Odstawienie leków serotoninergicznych zwykle przynosi szybką poprawę. Silne inhibitory UDP-glukuronylotransferazy (enzymu katalizującego metabolizm tapentadolu), m.in. ketokonazol, flukonazol, kwas meklofenamowy, mogą prowadzić do zwiększonego ogólnoustrojowego narażenia na tapentadol (AUC). Silne induktory enzymów metabolizujących, m.in.: ryfampicyna, fenobarbital, dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) mogą zmniejszać skuteczność tapentadolu; natomiast po ich odstawieniu zwiększa się ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Nie należy stosować tapentadolu jednocześnie z inhibitorami MAO oraz w czasie 14 dni po ich odstawieniu, z powodu potencjalnego efektu zwiększenia stężenia noradrenaliny w synapsach, co może wywołać działania niepożądane ze strony układu krążenia, jak przełom nadciśnieniowy.

Środki ostrożności

Podczas wielokrotnego podawania opioidów może rozwinąć się tolerancja, uzależnienie fizyczne i psychiczne oraz zaburzenia związane ze stosowaniem opioidów (OUD). Nadużycie lub świadome niewłaściwe użycie opioidów może spowodować przedawkowanie i (lub) zgon. Ryzyko rozwoju OUD jest zwiększone u pacjentów, u których w wywiadzie lub w rodzinie (rodzice lub rodzeństwo) stwierdzono zaburzenia związane z używaniem substancji (w tym zaburzenia spowodowane używaniem alkoholu), u pacjentów aktualnie używających tytoniu lub u pacjentów z innymi zaburzeniami psychicznymi w wywiadzie (np. ciężkie zaburzenie depresyjne, zaburzenia lękowe i zaburzenia osobowości). Konieczna będzie obserwacja, czy u pacjenta nie występują objawy zachowań związanych z poszukiwaniem leku (np. zbyt wczesne zgłaszanie się po nowy zapas leku). Obejmuje to przegląd stosowanych równocześnie opioidów i leków psychoaktywnych (takich jak pochodne benzodiazepiny). U pacjentów z przedmiotowymi i podmiotowymi objawami OUD należy rozważyć konsultację ze specjalistą ds. uzależnień. Jednoczesne stosowanie preparatu i preparatów uspokajających, takich jak benzodiazepiny lub podobne substancje, może powodować działanie uspokajające, depresję oddechową, śpiączkę i śmierć. Ze względu na takie zagrożenia jednoczesne przepisywanie takich preparatów o działaniu uspokajającym powinno być ograniczone do pacjentów, u których alternatywne opcje leczenia nie są możliwe. Jeżeli zostanie podjęta decyzja o przepisaniu preparatu jednocześnie z uspokajającymi preparatami, należy rozważyć zmniejszenie dawki jednego lub obu środków, a czas jednoczesnego leczenia powinien być najkrótszy. Stan pacjentów należy ściśle monitorować pod kątem wystąpienia objawów przedmiotowych i podmiotowych depresji oddechowej i działania uspokajającego. W związku z tym zdecydowanie zaleca się poinformowanie pacjentów i ich opiekunów o możliwości wystąpienia takich objawów. Nie zaleca się stosowania tapentadolu u pacjentów: z objawami zwiększonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego, zaburzeniami świadomości lub śpiączką (zwiększona wrażliwość tych pacjentów na wewnątrzczaszkowy efekt retencji dwutlenku węgla); z napadami drgawek w wywiadzie lub ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia drgawek (dodatkowo, tapentadol może powodować zwiększenie ryzyka drgawek u pacjentów przyjmujących inne leki, które obniżają próg drgawkowy); z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek; z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Zachować ostrożność u pacjentów: z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, szczególnie na początku terapii (zwiększenie ekspozycji układowej na tapentadol); po urazie głowy i z guzami mózgu; z chorobami dróg żółciowych, w tym z ostrym zapaleniem trzustki (tapentadol może powodować skurcz zwieracza Oddiego); z zaburzeniami czynności oddechowych (zwiększone ryzyko depresji oddechowej; należy rozważyć zastosowanie alternatywnego, przeciwbólowego agonisty receptora opioidowego μ; u tych pacjentów lek można stosować wyłącznie pod ścisłym nadzorem medycznym w możliwie najmniejszej, skutecznej dawce). Opioidy mogą powodować zaburzenia oddychania w czasie snu, w tym centralny bezdech senny (CBS) oraz niedotlenienie podczas snu. Stosowanie opioidów zwiększa ryzyko wystąpienia CBS w sposób zależny od dawki. U pacjentów, u których występuje CBS należy rozważyć zmniejszenie całkowitej dawki opioidów. Tapentadol należy stosować ostrożnie z lekami właściwościach agonistyczno-antagonistycznych w stosunku do receptorów opioidowych μ (m.in. pentazocyna, nalbufina) lub częściowymi agonistami receptora opioidowego μ (m.in. buprenorfina). U pacjentów stosujących buprenorfinę w celu leczenia uzależnienia od opioidów należy rozważyć alternatywną możliwość leczenia, np. przerwanie stosowania buprenorfiny na pewien czas, jeżeli zastosowanie pełnego agonisty receptora opioidowego μ (tapentadol) staje się konieczne w przypadku wystąpienia ostrego bólu. W przypadku jednoczesnego zastosowania pełnego agonisty receptora opioidowego μ z buprenorfiną może być konieczne zastosowanie większej dawki pełnego agonisty oraz ciągłej kontroli pacjenta w kierunku wystąpienia działań niepożądanych, takich jak depresja oddechowa. Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat, dlatego nie zaleca się jego stosowania w tej grupie pacjentów. Ze względu na zawartość laktozy, leku nie należy stosować u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Lek zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na dawkę, co oznacza, że lek uznaje się za „wolny od sodu”.

Ciąża i laktacja

Nie stosować w ciąży, chyba, że korzyść ze stosowania tapentadolu jest większa niż ryzyko dla płodu (obserwowano wpływ na rozwój pourodzeniowy podczas stosowania u matki dawki na poziomie niewywołującym dających się zaobserwować działań niepożądanych). Długotrwałe stosowanie przez matkę opioidów podczas ciąży może wpływać na rozwijający się płód. W efekcie u noworodka może wystąpić zespół odstawienny. Noworodkowy zespół odstawienny opioidów może zagrażać życiu, jeśli nie jest rozpoznany i leczony. Powinna być dostępna odtrutka gotowa do podania noworodkowi. Nie zaleca się stosowania podczas i bezpośrednio przed porodem. Noworodki, których matki przyjmowały tapentadol powinny być obserwowane w kierunku wystąpienia depresji oddechowej. Nie stosować w okresie karmienia piersią (lek może przenikać do mleka; nie można wykluczyć ryzyka dla karmionych piersią dzieci). W badaniu płodności i wczesnego rozwoju embrionalnego, nie zaobserwowano wpływu na parametry rozrodu u samców i samic szczurów.

Działania niepożądane

Bardzo często: zawroty głowy, senność, ból głowy, nudności, wymioty. Często: zmniejszenie apetytu, lęk, stan splątania, halucynacje, zaburzenia snu, niezwykłe marzenia senne, drżenie, nagłe zaczerwienienie twarzy, zaparcie, biegunka, dyspepsja, suchość w jamie ustnej, świąd, nadmierne pocenie się, wysypka, kurcze mięśni, astenia, zmęczenie, uczucie zmiany temperatury ciała. Niezbyt często: nastrój depresyjny, dezorientacja, pobudzenie, nerwowość, niepokój ruchowy, nastrój euforyczny, zaburzenia uwagi, pogorszenie pamięci, uczucie zbliżającego się zasłabnięcia, uspokojenie polekowe, ataksja, dyzartria, niedoczulica, parestezja, mimowolne skurcze mięśni, zaburzenia widzenia, zwiększenie częstości rytmu serca, palpitacje, zmniejszenie ciśnienia tętniczego, depresja oddechowa, zmniejszona saturacja tlenem, duszność, dyskomfort w obrębie jamy brzusznej, pokrzywka, zaburzenia mikcji, częstomocz, zespół odstawienny, obrzęki, uczucie nienormalności, uczucie upojenia alkoholowego, drażliwość, uczucie odprężenia. Rzadko: nadwrażliwość na lek, nieprawidłowe myślenie, drgawki, zaburzenia przytomności, nieprawidłowa koordynacja, zmniejszenie częstości rytmu serca, zaburzone opróżniane żołądka. Częstość nieznana: majaczenie (zwłaszcza u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka np. nowotworem lub w podeszłym wieku). Ryzyko wystąpienia myśli samobójczych i popełnienia samobójstwa jest większe u pacjentów z bólem przewlekłym, dodatkowo stosowanie substancji posiadających wyraźny wpływ na układ monoaminergiczny jest związane ze wzrostem ryzyka samobójstw u pacjentów z depresją, szczególnie na początku leczenia (jednak nie ma dowodów na istnienie zwiększonego ryzyka w przypadku tapentadolu).

Pozostałe informacje

Lek może wywierać znaczny na wpływ zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, szczególnie na początku leczenia, po każdej zmianie dawki oraz w przypadku jednoczesnego stosowania z alkoholem lub lekami uspokajającymi.