InfectoFos - baza leków

Wskazania

Do stosowania we wszystkich grupach wiekowych w leczeniu poniższych zakażeń, jeżeli zostanie uznane, że stosowanie leków przeciwbakteryjnych często zalecanych jako lek pierwszego rzutu jest nieodpowiednie: powikłane zakażenia dróg moczowych; infekcyjne zapalenie wsierdzia; zakażenia kości i stawów; szpitalne zapalenie płuc, w tym zapalenie płuc związane z wentylacją mechaniczną; powikłane zakażenie skóry i tkanek miękkich; bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych; powikłane zakażenia wewnątrzbrzuszne; bakteriemia występująca w związku z którymkolwiek z wyżej wymienionych zakażeń albo bakteriemia, w przypadku której podejrzewa się taki związek. Należy uwzględniać oficjalne wytyczne dotyczące właściwego stosowania leków przeciwbakteryjnych.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą.

Dawkowanie

Dożylnie. Dawkę dobową fosfomycyny określa się na podstawie wskazania, stopnia nasilenia i miejsca zakażenia, wrażliwości patogenów na fosfomycynę i czynności nerek. U dzieci określa się ją również wg wieku i masy ciała. Dorośli i młodzież w wieku ≥12 lat o mc.≥40 kg. Pacjenci z CCr >80 ml/min. Powikłane zakażenie dróg moczowych, infekcyjne zapalenie wsierdzia, zakażenia kości i stawów, szpitalne zapalenie płuc (w tym zapalenie płuc związane z wentylacją mechaniczną), powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich, powikłane zakażenia wewnątrzbrzuszne, bakteriemia występująca w związku z którymkolwiek z wyżej wymienionych zakażeń albo bakteriemia, w przypadku której podejrzewa się taki związek: 12-24 g w 2-3 dawkach podzielonych. Bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 16-24 g w 3-4 dawkach podzielonych. Schemat wysokodawkowy, obejmujący 3 dawki podzielone, należy zastosować w przypadku ciężkich zakażeń, co do których oczekuje się albo wiadomo, że zostały wywołane przez mniej wrażliwe bakterie. Dane dotyczące bezpieczeństwa, w szczególności w przypadku dawek przekraczających 16 g/dobę, są ograniczone. Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności w przypadku przepisywania takich dawek. Czas trwania leczenia powinien uwzględniać rodzaj zakażenia, stopień nasilenia zakażenia, a także odpowiedź kliniczną pacjenta. Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek z CCr 40-80 ml/min. Nie zaleca się dostosowywania dawki; jednak w tych przypadkach należy zachować ostrożność, szczególnie w przypadku rozważania dawek zbliżonych do górnej granicy zalecanego zakresu. Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek z CCr <40 ml/min. CCr 40 ml/min (CCr pacjenta/CCr prawidłowy = 0,333): 70% zalecanej dawki (w 2-3 dawkach podzielonych); CCr 30 ml/min (CCr pacjenta/CCr prawidłowy = 0,250): 60% zalecanej dawki (w 2-3 dawkach podzielonych); CCr 20 ml/min (CCr pacjenta/CCr prawidłowy = 0,167): 40% zalecanej dawki (w 2-3 dawkach podzielonych); CCr 10 ml/min (CCr pacjenta/CCr prawidłowy = 0,083): 20% zalecanej dawki (w 1-2 dawkach podzielonych). Dawka jest wyrażona jako odsetek dawki, którą uznano by za odpowiednią, gdyby czynność nerek pacjenta obliczona wg wzoru Cockcrofta-Gaulta była prawidłowa. Pierwszą dawkę (dawkę nasycającą) należy zwiększyć o 100%, lecz nie może ona przekraczać 8 g. Pacjenci poddawani przewlekłym dializom przerywanym (co 48 h) powinni otrzymywać 2 g fosfomycyny po zakończeniu każdej sesji dializy. Fosfomycyna jest skutecznie eliminowana w trakcie ciągłej żylno-żylnej hemofiltracji (CVVHF z postdylucją). W przypadku pacjentów poddawanych CVVHF z postdylucją nie jest wymagane dostosowywanie dawki. Inne szczególne grupy pacjentów. U pacjentów w podeszłym wieku należy stosować dawki zalecane dla osób dorosłych. Zaleca się zachowanie ostrożności przy rozważaniu stosowania dawek zbliżonych do górnej granicy zalecanego zakresu. Dostosowanie dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie jest konieczne. Zalecenia dotyczące dawki u dzieci i młodzieży opierają się na bardzo ograniczonych danych. Noworodki, niemowlęta i dzieci w wieku <12 lat o mc. <40 kg. Wcześniaki (wiek <40 tygodni - suma wieku ciążowego i pourodzeniowego): 100 mg/kg mc. w 2 dawkach podzielonych; noworodki (wiek a 40-44 tyg. - suma wieku ciążowego i pourodzeniowego): 200 mg/kg mc. w 3 dawkach podzielonych. Niemowlęta w wieku 1-12 miesięcy (maksymalna mc. do 10 kg): 200-300 mg/kg mc. w 3 dawkach podzielonych; niemowlęta i dzieci w wieku od 1 do ≤12 lat (mc. od 10 do ≤40 kg): 200-400 mg/kg mc. w 3-4 dawkach podzielonych. Schemat wysokodawkowy można rozważyć w przypadku ciężkich lub poważnych zakażeń (takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych), w szczególności jeżeli wiadomo albo podejrzewa się, że zostały one wywołane przez organizmy o umiarkowanej wrażliwości. Brak zaleceń dotyczących dawki u dzieci z zaburzeniami czynności nerek. Sposób podania. Czas trwania infuzji powinien wynosić co najmniej 15 min w przypadku opakowania wielkości 2 g, co najmniej 30 min w przypadku opakowania wielkości 4 g oraz co najmniej 60 min w przypadku opakowania wielkości 8 g. Ponieważ niezamierzone podanie dotętnicze leków niezalecanych konkretnie do podania dotętniczego może wywołać szkodliwe skutki, bardzo ważne jest podawanie fosfomycyny wyłącznie dożylnie.

Skład

1 ml roztworu do infuzji zawiera 40 mg fosfomycyny. 1 butelka z 2,69 g proszku zawiera 2,64 g fosfomycyny sodowej, co odpowiada 2 g fosfomycyny i 0,64 g sodu, w przypadku roztworu w 50 ml rozpuszczalnika. 1 butelka z 5,38 g proszku zawiera 5,28 g fosfomycyny sodowej, co odpowiada 4 g fosfomycyny i 1,28 g sodu, w przypadku roztworu w 100 ml rozpuszczalnika.

Działanie

Antybiotyk o działaniu bakteriobójczym na namnażające się czynniki chorobotwórcze poprzez zapobieganie syntezie enzymatycznej ściany komórkowej bakterii. Hamuje pierwszy etap wewnątrzkomórkowej syntezy ściany komórkowej bakterii poprzez hamowanie syntezy peptydoglikanu. Gatunki powszechnie wrażliwe: Gram-dodatnie drobnoustroje tlenowe - Staphylococcus aureus; Gram-ujemne drobnoustroje tlenowe - Citrobacter freundii, Citrobacter koseri, Escherichia coli, Haemophilus influenzae, Neisseria meningitidis, Salmonella enterica; drobnoustroje beztlenowe - Fusobacterium spp., Peptococcus spp., Peptostreptococcus spp. Gatunki, których oporność nabyta może stanowić problem: Gram-dodatnie drobnoustroje tlenowe - Staphylococcus epidermidis, Streptococcus pneumoniae, Enterococcus spp.; Gram-ujemne drobnoustroje tlenowe - Enterobacter cloacae, Klebsiella aerogenes, Klebsiella oxytoca, Klebsiella pneumoniae, Proteus mirabilis, Pseudomonas aeruginosa, Serratia marcescens; Gram-dodatnie drobnoustroje beztlenowe - Clostridium spp. Szczepy o oporności pierwotnej: Gram-dodatnie drobnoustroje tlenowe - Staphylococcus saprophyticus, Streptococcus pyogenes; Gram-ujemne drobnoustroje tlenowe - Legionella pneumophila, Morganella morganii, Stenotrophomonas maltophilia; Gram-ujemne drobnoustroje beztlenowe - Bacteroides spp.; inne drobnoustroje - Chlamydia spp., Chlamydophila spp., Mycoplasma spp. Po podaniu zdrowym, młodym mężczyznom pojedynczej infuzji dożylnej w dawce 4 g i 8 g fosfomycyny T_0,5 w surowicy wynosi ok. 2 h. Po podaniu osobom w starszym wieku lub uczestnikom i uczestniczkom w stanie krytycznym pojedynczych dawek dożylnych 8 g fosfomycyny T_0,5 wynosi 3,6-3,8 h. Fosfomycyna jest dobrze dystrybuowana do tkanek. Wysokie stężenia występują w gałkach ocznych, kościach, wysięku z ran, mięśniach, skórze, tkance podskórnej, płucach i żółci. U pacjentów z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych stężenie w płynie mózgowo-rdzeniowym osiąga ok. 20-50% wartości odpowiednich stężeń w surowicy. Wiązanie z białkami osocza jest minimalne. Fosfomycyna nie jest metabolizowana w wątrobie i nie bierze udziału w krążeniu wątrobowo-jelitowym. Nie oczekuje się zatem kumulacji u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. 80-90% fosfomycyny podanej zdrowym osobom dorosłym jest wydalana przez nerki w ciągu 12 h po podaniu pojedynczej dawki dożylnej. Niewielkie stężenie antybiotyku wykryto w kale (0,075%). U pacjentów z prawidłową czynnością nerek albo z zaburzeniami czynności nerek o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego (CCr ≥40 ml/min), ok. 50-60% łącznej dawki jest wydalane w ciągu pierwszych 3-4 h.

Interakcje

U pacjentów leczonych antybiotykami zgłaszano liczne przypadki zwiększonej aktywności doustnych leków przeciwzakrzepowych. Czynnikami ryzyka wydają się być stopień nasilenia zakażenia albo stanu zapalnego, wiek pacjenta i ogólny stan zdrowia. W tych okolicznościach trudno ustalić, w jakim stopniu samo zakażenie albo jego leczenie ma znaczenie dla zaburzenia równowagi INR. Jednak określone klasy antybiotyków mają większy wpływ, w szczególności: fluorochinolony, makrolidy, cykliny, kotrimoksazol i niektóre cefalosporyny.

Środki ostrożności

Fosfomycyna powoduje szybką selekcję mutantów opornych w warunkach in vitro. Ponadto w badaniach klinicznych powiązano stosowanie fosfomycyny podawanej dożylnie w monoterapii z selekcją oporności. Gdy tylko jest to możliwe, zaleca się podawanie fosfomycyny w ramach schematu skojarzonego leczenia przeciwbakteryjnego w celu zmniejszenia ryzyka selekcji w kierunku oporności. Dane kliniczne na poparcie stosowania fosfomycyny podawanej dożylnie w leczeniu niektórych z wymienionych wskazań są ograniczone z powodu braku odpowiednich badań randomizowanych z grupą kontrolną. Ponadto stosowano różne schematy dawkowania, a dane z badań klinicznych nie przemawiają zdecydowanie za żadnym konkretnym schematem dawkowania dożylnego. Zaleca się wybieranie fosfomycyny w celu leczenia wymienionych wskazań, wyłącznie jeżeli uznano, że zastosowanie leków przeciwbakteryjnych często zalecanych do leczenia wstępnego jest nieodpowiednie. W przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości należy natychmiast przerwać leczenie fosfomycyną i podjąć odpowiednie działania doraźne. Biegunka wywołana przez Clostridioides difficile. Podczas stosowania fosfomycyny zgłaszano przypadki zapalenia jelita grubego i rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego wywołane przez C. difficile o nasileniu od łagodnego do zagrażającego życiu. W związku z tym ważne jest rozważenie tego rozpoznania u pacjentów, u których w trakcie podawania fosfomycyny albo po zakończeniu leczenia wystąpi biegunka. Należy rozważyć przerwanie leczenia fosfomycyną i zastosowanie odpowiedniego leczenia zakażenia C. difficile. Nie należy stosować leków hamujących perystaltykę. Należy regularnie monitorować stężenia sodu u pacjentów przyjmujących fosfomycynę, szczególnie w przypadku długotrwałego leczenia. Ze względu na wysoką zawartość sodu (0,32 g) na gram fosfomycyny przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić ryzyko wystąpienia hipernatremii i przewodnienia, szczególnie u pacjentów ze stwierdzoną w wywiadzie zastoinową niewydolnością serca albo z chorobami współistniejącymi, takimi jak zespół nerczycowy, marskość wątroby, nadciśnienie, hiperaldosteronizm, obrzęk płuc albo hipoalbuminemia, a także u noworodków, w przypadku których konieczne jest ograniczenie spożycia sodu. Podczas leczenia zalecana jest dieta niskosodowa. Można również rozważyć wydłużenie czasu trwania infuzji lub zmniejszenie pojedynczej dawki (i częstsze podawanie dawek). Fosfomycyna może spowodować obniżenie stężenia potasu w surowicy albo osoczu, zatem zawsze należy rozważyć suplementację potasu. Ze względu na ryzyko wystąpienia neutropenii i agranulocytozy należy monitorować liczbę leukocytów w regularnych odstępach czasu, a w przypadku wystąpienia takich reakcji należy rozpocząć odpowiednie leczenie. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy dostosować dawkę do stopnia niewydolności nerek. Sód. 1 g fosfomycyny (co odpowiada 1,32 g fosfomycyny sodowej) zawiera 14 mmol (320 mg) sodu, co odpowiada 16% zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych. 1 butelka z 2 g fosfomycyny zawiera 28 mmol (640 mg) sodu; 1 butelka z 4 g fosfomycyny zawiera 56 mmol (1280 mg) sodu.

Ciąża i laktacja

Nie należy zatem przepisywać fosfomycyny kobietom w ciąży, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Fosfomycyna przenika przez łożysko. Po podaniu fosfomycyny stwierdzano występowanie niewielkich jej ilości w mleku kobiecym. Dostępnych jest niewiele informacji dotyczących stosowania fosfomycyny w trakcie karmienia piersią, dlatego też lek ten nie jest zalecany jako lek pierwszego wyboru w przypadku kobiety karmiącej piersią, szczególnie jeśli karmi ona piersią wcześniaka albo noworodka. Nie wykazano istnienia żadnego szczególnego zagrożenia dla dziecka karmionego piersią, jednak tak jak w przypadku każdego innego antybiotyku należy wziąć pod uwagę potencjalne ryzyko zmian we florze jelitowej niemowlęcia. Fosfomycyna podawana doustnie samcom i samicom szczurów w dawce wynoszącej maksymalnie 1000 mg/kg/dobę nie powodowała upośledzenia płodności.

Działania niepożądane

Często: zaburzenia smaku, hipernatremia, hipokaliemia, wykwity rumieniowe, zapalenie żyły w miejscu wstrzyknięcia. Niezbyt często: ból głowy, nudności, wymioty, biegunka, zwiększenie poziomu fosfatazy zasadowej we krwi (przemijające), podwyższony poziom ALAT, AspAT, GGT, wysypka, astenia. Bardzo rzadko: reakcje anafilaktyczne (w tym wstrząs anafilaktyczny i nadwrażliwość). Częstość nieznana: agranulocytoza (przemijająca), leukopenia, trombocytopenia, neutropenia, poantybiotykowe zapalenie jelita grubego, zapalenie wątroby, obrzęk naczynioruchowy, świąd, pokrzywka. Hipokaliemia może wywoływać objawy uogólnione takie jak osłabienie, zmęczenie albo obrzęk i (lub) skurcze mięśni. Ciężkie postacie mogą powodować osłabienie odruchów i zaburzenia rytmu serca. Hipernatremia może być związana z pragnieniem, nadciśnieniem i objawami przedmiotowymi przewodnienia, takimi jak obrzęk. Ciężkie postacie mogą powodować splątanie, hiperrefleksję, napady drgawkowe i śpiączkę. U dzieci i młodzieży można spodziewać się, że częstość występowania, rodzaj i stopień nasilenia działań niepożądanych są podobne, jak w populacji osób dorosłych.

Pozostałe informacje

Nie prowadzono konkretnych badań na ten temat, ale należy poinformować pacjentów, że zgłaszano przypadki splątania i osłabienia. Może to wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn w przypadku niektórych pacjentów.