31.03.2017 / hematoonkologia.pl / Edukacja - przewlekła białaczka szpikowa

Kraków wyznacza europejskie standardy w leczeniu i monitorowaniu Przewlekłej Białaczki Szpikowej (PBSz)

Nieprzypadkowo Kraków będzie gospodarzem 25. Spotkania Europejskich Badaczy Przewlekłej Białaczki Szpikowej. To właśnie w stolicy Małopolski znajduje się jedyne w Polsce referencyjne laboratorium diagnostyki molekularnej, które ma uprawnienia do certyfikowania innych ośrodków diagnostycznych leczących pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (PBSz). Istotnym elementem w procesie leczenia tej choroby nowotworowej jest bowiem nie tylko wysokiej jakości terapia, lecz również właściwe jej monitorowanie. Mowa o diagnostyce molekularnej.

Kraków gospodarzem 25. Spotkania Europejskich Badaczy PBSz

Po raz pierwszy w Polsce, w Krakowie, w dniach 31 marca – 1 kwietnia br. odbędzie się 25 Spotkanie Europejskich Badaczy Przewlekłej Białaczki Szpikowej (25th Meeting of the European Investigators on Chronic Myeloid Leukemia; EICML). Jest to najważniejszy punkt w kalendarzu wydarzeń naukowych związanych z badaniami nad PBSz. Konferencja rokrocznie gromadzi grupę około 50 najbardziej aktywnych europejskich naukowców, którzy wyznaczają kierunki nowych badań podstawowych i klinicznych nad nowymi lekami i strategiami leczenia przewlekłej białaczki szpikowej. Powierzenie zespołowi polskich naukowców z Krakowa organizacji tej prestiżowej Konferencji jest wyrazem zaufania i uznania dla zasług polskich hematologów biorących udział w projektach koordynowanych przez EICML oraz w aktywnościach European Leukemia Net.

Narodowe Laboratorium Referencyjne

Kraków ma więcej powodów do dumy. To tu znajduje się jedyne w Polsce, referencyjne laboratorium diagnostyki molekularnej, które wyznacza standardy monitorowania pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową. Pracownia Diagnostyki Molekularnej Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie prowadzona przez dr Magdalenę Zawadę, pod opieką naukową dr hab. med. Tomasza Sacha, jest Narodowym Laboratorium Referencyjnym w zakresie ilościowej oceny genu BCR-ABL wyrażanej w skali międzynarodowej (IS – International Scale). Laboratorium działa pod auspicjami konsorcjum European LeukemiaNet i EUTOS for CML. Krakowska Pracownia, jako jedyna w Polsce, jest wyznaczona do certyfikacji pozostałych ośrodków diagnostycznych w kraju.

Europejskie standardy w Krakowie

European LeukemiaNet to powstałe w 2004 roku konsorcjum naukowe, finansowane ze środków Unii Europejskiej. Jest to organizacja lekarzy, naukowców i pacjentów zainteresowanych diagnostyką i leczeniem białaczek. Jej celem jest poprawa skuteczności leczenia tych chorób i pogłębianie wiedzy o białaczkach w Europie oraz upowszechnianie standardów optymalnego postępowania diagnostycznego, leczniczego i badawczego. Pacjenci krakowskiego ośrodka mogą mieć pewność, że będą diagnozowani i leczeni zgodnie z najwyższymi standardami.

Monitorowanie choroby ważne dla normalnego życia

Przewlekła białaczka szpikowa, na którą każdego roku zapada ok. 350 osób[1], to nowotwór będący „pod kontrolą” współczesnej medycyny. Pacjenci zmagający się z chorobą objęci są wysokiej jakości terapią. Eksperci wskazują, że dostępne terapie pozwalają na utrzymanie pacjenta w dobrym samopoczuciu, bez dolegliwości i w pełni aktywności życiowej. Konieczne jest jednak osiągnięcie kontroli choroby, poprzez uzyskiwanie kolejnych, coraz głębszych odpowiedzi na leczenie. Kluczem do tego jest właściwe monitorowanie terapii, które powinno być elementem spójnym leczenia. Pozwala ono na obserwacje postępu terapii i kontrolę osiąganych wyników leczenia.

Cel: głęboka odpowiedź molekularna

Aby w sposób ciągły monitorować stadium zaawansowania choroby, jak również skuteczność stosowanej terapii, u chorych na PBSz wykonywane są regularnie badania PCR, które pozwalają ustalić poziom nieprawidłowego genu BCR-ABL w organizmie oraz określić stan jego redukcji.
Określenie poziomu odpowiedzi molekularnej ma ogromne znaczenie dla uzyskania w przyszłości trwałej odpowiedzi molekularnej na poziomie MR 4.5, określanej jako bardzo niewielka liczba komórek nowotworowych w organizmie chorego – argumentuje dr hab. med. Tomasz Sacha z Katedry i Kliniki Hematologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie oraz Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie.

Większy dostęp do badań molekularnych

Rola badań molekularnych w terapii przewlekłej białaczki szpikowej jest nieoceniona. Od 1 stycznia br., zmiany wprowadzone przez Ministerstwo Zdrowia do programu lekowego „Leczenie przewlekłej białaczki szpikowej (ICD-10 C 92.1)” ułatwiają skuteczny proces diagnostyczny oraz precyzyjne monitorowanie molekularne przebiegu leczenia przewlekłej białaczki szpikowej, które jest istotne dla skuteczności terapii.

Podstępny nowotwór krwi

Przewlekła białaczka szpikowa jest chorobą nowotworową krwi i szpiku kostnego należącą do grupy nowotworów mieloproliferacyjnych. Choroba rozwija się powoli i początkowo nie daje o sobie znać. Pojawiają się objawy ogólne, które często są niecharakterystyczne – jak zmęczenie, uczucie pełności w lewej części jamy brzusznej, utrata masy ciała, gorączka, utrata apetytu, nawracające zakażenia[2]. W początkowym stadium pacjent może nie odczuwać choroby,
z pewnością zauważy ją jednak lekarz – i to w oparciu o wynik prostego i łatwo dostępnego badania – morfologii krwi. Przewlekła białaczka szpikowa jeszcze do niedawna uznawana była za chorobę śmiertelną, dziś, na skutek postępu medycyny i dzięki dostępnym metodom leczenia, jak terapia lekami z grupy inhibitorów kinaz tyrozynowych, kwalifikuje się do chorób przewlekłych. Uzyskanie głębokiej odpowiedzi molekularnej na poziomie MR 4.5 w perspektywie może być przesłanką do bezpiecznego zakończenia farmakoterapii.

 

[1] Witold Prejzner, Tomasz Sacha, Zoriana Salamanczuk, Barbara Pieńkowska-Grela, Olga Haus, Andrzej Hellmann, Standard postępowania diagnostycznego i terapeutycznego u chorych z przewlekłą białaczką szpikową w Polsce
w roku 2007, Acta Haematologica Polonica 2007, 38, Nr 1, str. 107–122. Dostępne na stronie: http://pthit.pl/Acta_Haematologica_Polonica,Przewlekla_bialaczka_szpikowa_Chromosom_Filadelfia_BCRABL_Imatinib_Dasatinib,363.html

[2] American Cancer Society. Leukemia – chronic myeloid (myelogenous). Dostępne na stronie: http://www.cancer.org/acs/groups/cid/documents/webcontent/003112-pdf.pdf,Updated March 2, 2017.

 

Kraków wyznacza europejskie standardy w leczeniu i monitorowaniu Przewlekłej Białaczki Szpikowej (PBSz)
kodowanie: projekt: