11.08.2017 / Joanna Czuwara

Wskazówki dermatologa - jak chronić i pielęgnować skórę podczas terapii przeciwnowotworowej

Pacjenci otrzymujący terapię przeciwnowotworową powinni unikać urazów mechanicznych, zadrapań, słońca, preparatów z alkoholem, perfumowanych oraz starannie i systematycznie pielęgnować skórę.


Jest wiele specjalistycznych preparatów dermatologicznych służących do utrzymania skóry w dobrej kondycji, mimo działań ubocznych terapii. Skóra wymaga pielęgnacji od pierwszego dnia leczenia przeciwnowotworowego, aby jej stan nie powodował nadmiernego dyskomfortu u chorego i nie stanął na przeszkodzie utrzymania leczenia i osiągnięcia celu terapii.


Mycie

Myjemy się codziennie, niezależnie od typu terapii. Najwięcej powikłań związanych z nadkażeniem bakteryjnym i złym gojeniem zdarza się u osób, które się nie myją.

Wybieramy preparat łagodny dla skóry, mającej w tym okresie upośledzoną regenerację, który zachowuje jej kwaśne pH, nawilża i nie drażni (np. unikamy preparatów pachnących, perfumowanych), mydła zaś zmieniają pH skóry, sprzyjają zmianie naturalnej flory bakteryjnej na skórze i wysuszają ją, dlatego wybieramy żele lub olejki do mycia.

Używamy olejków do mycia, żeli kremowych lub syndetów – o strukturze emulsji, łatwo się rozprowadzających, o kwaśnym pH (jak skóra), niezawierających wysuszających skórę detergentów, np. olejku Ziaja, olejku Xeracalm A.D, Lipikar Syndet dostępnego w aptece dla skóry podrażnionej, uzupełniającego jej naturalne lipidy.

Myjemy się delikatnie ręką, by nie zerwać strupków, nie naruszyć krostek i naturalnego dla skóry płaszcza lipidowego. W ten sposób usuwamy ze skóry martwe fragmenty tkanki, potencjalny rezerwuar zakażenia bakteryjnego.

Wolimy prysznic w ciepłej wodzie niż kąpiel w gorącej. Po umyciu i spłukaniu skóry wodą osuszamy ciało dotykiem, bez pocierania czerwonych lub sączących rejonów skóry. Narastające tego typu zmiany konsultujemy z lekarzem onkologiem lub dermatologiem.


Pielęgnacja skóry przez nawilżanie

Leki stosowane w onkologii nie wykazują selektywności wobec komórek nowotworowych, działają także na skórę, dlatego podczas terapii onkologicznej staje się ona chora: sucha, cienka, łatwo się uraża, pęka i podrażnia. Wtedy może swędzieć, a drapanie jeszcze bardziej ją uszkadza.

Skóra prawidłowo nawilżona i natłuszczona lepiej się regeneruje. W dermatologii są specjalistyczne produkty do leczenia dermatoz zapalnych o przewlekłym charakterze, np. atopowego zapalenia skóry, łojotokowego zapalenia skóry czy łuszczycy: koją skórę, zmniejszają jej wysuszenie, skłonność do podrażnień, łagodzą świąd, modyfikują florę bakteryjną niekorzystnie wpływającą na przebieg choroby.

Najlepsze preparaty pielęgnacyjne skóry są w aptece, nie w drogerii.  Znajdziemy tam specjalistyczne preparaty oparte na wodach termalnych, olejach roślinnych, cząsteczkach zmniejszających stan zapalny i wpływających na mikroflorę bakteryjną skóry, np. Xeracalm krem i balsam.

Nie stosujemy preparatów z witaminą A czy wysokim stężeniem mocznika lub kwasu glikolowego lub salicylowego, bo podrażnią skórę. Tylko te łagodne do skóry wrażliwej. Skóra najlepiej je przyswaja 3-5 minut po umyciu. Preparat pielęgnacyjny nakłada się ręką, a w okolice chorobowo zmienionej skóry wklepuje, bez pocierania.

Zaczerwienionej i piekącej skórze przynoszą ulgę preparaty łagodzące, przyspieszające gojenie i regenerację, np. Cicalfate, (mleczko, emulsja lub krem). Na zmiany mokre i sączące - mleczko lub emulsja, na zmiany suche - krem.

Zmiany sączące, pokryte krwotocznym strupem lub ropą konsultujemy z lekarzem onkologiem lub dermatologiem.


Skóra owłosiona głowy i włosy

Włosy na głowie podczas terapii przeciwnowotworowej stają się suche, a skóra swędząca. Szampony powinny być delikatne:  „do codziennego mycia”.

Za pojawienie się na głowie świądu i zmian przypominających łupież odpowiada stan zapalny skóry, który wymaga zastosowania łagodnych szamponów i preparatów specjalistycznych przeciwzapalnych i przeciwświądowych. 


Paznokcie rąk i stóp

Paznokcie obcinamy prosto i krótko. Nie obcinamy skórek (bo unikamy urazów tkanki wokół paznokci), dbamy o ich czystość.

Sprzątamy i zmywamy w rękawiczkach.

Ręce chronimy przed zimnem i mrozem, a na stopy stosujemy wygodne i miękkie obuwie.


Pielęgnacja błon śluzowych

Śluzówka jamy ustnej podczas terapii onkologicznej staje się wrażliwa i może krwawić. Zęby i dziąsła myjemy miękką szczoteczką i płuczemy preparatem bezalkoholowym lub roztworem sody oczyszczonej.

Obrzęknięte dziąsła po każdym posiłku i przed snem przepłukujemy ciepłą wodą z solą lub wodorowęglanem sodu.

W razie potrzeby, zamiast mycia, płuczemy zęby preparatami odkażającymi (Octenidol, Tantum Verde, Hascosept) lub nakładamy na miejsca krwawiące Solkoseryl w paście.

Jemy pokarmy w temperaturze pokojowej (gorące i ciepłe mogą podrażnić śluzówkę jamy ustnej), miękkie, delikatne i wilgotne (ziemniaki puree, jajecznica, makaron z serem, serek wiejski, miękkie owoce), gotowane warzywne purée. Unikamy kwaśnych soków lub pokarmów (np. na bazie pomidorów lub cytrusów), ostrych lub słonych, twardych lub gruboziarnistych.

Pijemy dużo wody, płyny pijemy przez słomkę.

Na suche wargi używamy balsamu do ust lub wazeliny.

W razie potrzeby znieczulamy jamę ustną kawałkami lodu lub smakowymi lodami wodnymi.


Ochrona przed słońcem

Chronimy się przed słońcem, unikamy opalania, stosujemy preparaty z blokerami o wskaźniku fotoprotekcji SPF 30 lub powyżej. W aptece dostępny jest preparat chroniący przed słońcem na bazie wody termalnej SunsiMed - w związku z zastosowaniem nowej cząsteczki chemicznej skuteczniej zapobiega powstawaniu zmian przedrakowych i raków skóry. Dedykowany skórom o zmniejszonym potencjale regeneracyjnym (w tym poddanym terapii przeciwnowotworowej). Dobry preparat przeciwsłoneczny powinien zawierać kilka bezpiecznych dla skóry blokerów i mieć ograniczony skład do kilku wyselekcjonowanych filtrów o najlepszym wskaźniku fotoochrony. Preparaty rekomendowane przez dermatologów nie mają substancji chemicznych, pod wpływem słońca drażniących skórę.


Wskazówki dermatologa - jak chronić i pielęgnować skórę podczas terapii przeciwnowotworowej
kodowanie: projekt: