8.08.2017 / dr hab. M. Samardakiewicz

Standardy opieki psychoonkologicznej

Każdy pacjent, u którego rozpoznano nowotwór i jego bliscy powinni mieć możliwość skorzystania z opieki psychoonkologicznej i uzyskania wsparcia nie tylko w momencie diagnozy, ale na wszystkich etapach leczenia.


W onkologii i hematologii dziecięcej takie standardy opieki w trakcie leczenia zostały opracowane, opublikowane i są wdrażane także Polsce w 17 ośrodkach pediatrycznych, w których leczone są dzieci z chorobą nowotworową (dostępne w wersji angielskiej: ikona Link zewnętrzny http://www.siope.eu/wp-content/uploads/2013/09/European_Standards_final_2011.pdf, oraz polskiej: ikona Link zewnętrzny www.porozumieniebezbarier.pl).

W onkologii i hematologii dorosłych takie standardy opieki na świecie są opracowane, ale ich wdrażanie nie we wszystkich miejscach jest pełne. Dotyczy to także Polski. To stanowi obecnie jeden z głównych celów, jakie przed sobą stawia Polskie Towarzystwo Psychoonkologiczne (PTPO). Ale oferta pomocy psychoonkologicznej dla pacjentów i ich bliskich jest w naszym kraju obecna, choć na pewno nie zabezpiecza wszystkich potrzeb prawie półmilionowej w skali rocznej, grupy pacjentów na różnych etapach leczenia, oraz co najmniej dwukrotnie większej grupy ich bliskich. Informacje o możliwościach uzyskania profesjonalnej pomocy można znaleźć w ośrodkach leczących, jak i w Internecie. Formy pomocy są różne, od indywidualnych sesji terapeutycznych z psychologiem-psychoonkologiem, pomocy psychologicznej uzyskanej od pielęgniarki z certyfikatem psychoonkologa, grup wsparcia prowadzonych przez byłych pacjentów, czy szerokiej oferty pomocowej organizacji pozarządowych (np. Ogrody Nadziei, UNICORN, Rak&Roll, Zwrotnik Raka itd.).

Przede wszystkim to personel medyczny, dobrze przygotowany w zakresie komunikacji z chorym i jego bliskimi, świadomy emocji doświadczanych przez chorego, stanowi o jakości opieki psychospołecznej w pierwszych dniach od rozpoznania choroby i początkach jej leczenia. Stąd inicjatywa Profesor de Walden Gałuszko – założycielki i pierwszego, wieloletniego Prezesa PTPO – powołania Krajowej Szkoły Psychoonkologii i organizacji szkoleń dla personelu medycznego.

Z uwagi na nasilone emocje/distres towarzyszące choremu i jego bliskim, ważne jest monitorowanie ich nasilenia, tak żeby we właściwym momencie zaproponować pomoc specjalistyczną (psychologa, psychiatry), gdy natężenie doświadczanych trudności przekracza możliwości adaptacyjne chorego. Dostępne są narzędzia skrinningowe jak np. Termometr Distresu (ikona Link zewnętrzny www.ptpo.org.pl ), czy skale pozwalające na ocenę tendencji depresyjnych HAD, skala Becka czy Geriatryczna Skala Depresji.

Choremu i jego bliskim potrzebna jest także odpowiednia wiedza o chorobie i prowadzonym leczeniu. Tutaj także oferta przygotowana dla chorych jest obszerna, od broszur (ikona Link zewnętrzny www.tamizpowrotem.pl; ikona Link zewnętrzny www.pomozim.pl) do książek im dedykowanym, jak np.: Psychoonkologia w praktyce – autorstwa prof. de Walden Gałuszko, czy Przejść przez chorobę nowotworową dziecka – pod redakcją prof. Kowalczyka czy starsza pozycja Dziecko z chorobą nowotworową – autorstwa Jerzego Kowalczyka i Marzeny Samardakiewicz.

Pacjenci i ich rodziny nie wyposażeni w odpowiednią wiedzę o chorobie, pozbawieni opieki psychoonkologicznej są nie tylko osamotnieni w walce z chorobą, ale także podatni na oddziaływania osób oferujących alternatywne metody leczenia, często pociągające za sobą duże nakłady finansowe. Inicjatywa Polskiej Akademii Walki z Rakiem, uruchomienia edukacyjnego serwisu internetowego o alternatywnych i komplementarnych metodach stosowanych przez chorych na nowotwory jest szczególnie cenna i warta propagowania (ikona Link zewnętrzny www.ligawalkizrakiem.pl/rak-niekonwencjonalnie).

Przede wszystkim pamiętajmy, że w naszym otoczeniu można znaleźć osoby/instytucje chętne i przygotowane do niesienia pomocy i udzielania wsparcia w trudnych chwilach naszego życia.


 

Standardy opieki psychoonkologicznej
kodowanie: projekt: