hematoonkologia.pl - portal edukacyjny dla lekarzy

Skutki uboczne radioterapii

Radioterapia jest bezbolesna i nie pozostawia radioaktywności chorego, ale może wywołać skutki uboczne. Efekty te zależą od miejsca napromienienia. Najczęściej skutki uboczne występują tylko w miejscach poddanych naświetleniu. Najczęstsze skutki uboczne spowodowane przez radioterapie: utrata apetytu i smaku, podrażnienie gardła, suchość w ustach, reakcje skórne, nudności, utrata włosów, zmęczenie.

Utrata apetytu i smaku: chory może odkryć, że jedzenie które mu do tej pory smakowało nie jest już tak dobre. Regularne odżywianie pomoże organizmowi w zdrowieniu i utrzymaniu poziomu energii. Należy jeść raczej cztery, pięć małych posiłków dziennie niż trzy większe.

 

Podrażnienie gardła: jeżeli chory poddawany jest naświetleniu w okolicach szyi, gardła czy klatki piersiowej, może doświadczyć uczucia bólu gardła, suchości jamy ustnej, nudności czy kaszlu. Chory może odczuwać trudności w jedzeniu czy przełykaniu, szczególnie pod koniec leczenia. Jeżeli chory ma problemy z przełykaniem powinien zgłosić to lekarzowi prowadzącemu, ponieważ istnieją lekarstwa które złagodzą te dolegliwości. Problemy te miną w tydzień po zakończeniu terapii.

 

Jak walczyć z podrażnieniem gardła w trakcie radioterapii?

  • spożywaj lekkie, łatwe do strawienia jedzenie, przyjmuj suplementy diety w pastylkach. Staraj się jeść regularnie małe posiłki;
  • unikaj owoców cytrusowych, szczególnie soków, które wpływają na podrażnienia gardła i jamy ustnej.

 

Suchość w jamie ustnej: chwilowe obniżenie produkcji śliny spowodowane radioterapią może spowodować u chorych uczucie suchości w jamie ustnej. Taki stan nazywany jest xerostomią. Ponieważ ślina zapobiega powstawaniu ubytków, chory przed poddaniem się radioterapii może udać się do dentysty w celu poddania się fluoryzacji.

 

Reakcje skórne: Radioterapia może się przyczynić do wystąpienia drobnych zaczerwienień na skórze, które powodują poczucie dyskomfortu, swędzą i łuszczą się. Wilgotne miejsca takie jak te dookoła ust, mogą być bardziej podatne na podrażnienia (lekarz prowadzący może zalecić stosowanie maści cynkowej w tych miejscach). Zmiany skórne zmniejszają się lub zanikają całkowicie po kilku tygodniach. Skóra może również wyglądać jak poparzona i schodzić.

 

Jak chronić skórę?

  • nie wystawiaj miejsc poddanych radioterapii na słońce. Te miejsce będą zawsze wymagały dodatkowej ochrony nawet po zakończeniu terapii;
  • noś koszulki, czapki i dodatkową warstwę kremów ochronnych z filtrem co najmniej 15, jeżeli będziesz przebywał na słońcu;

 

Nudności: mogą wystąpić już po pierwszej dawce radioterapii, szczególnie u chorych poddanych naświetleniu brzucha. Niektórzy chorzy mogą uniknąć nudności jeżeli unikają żywności słodkiej, ostrej lub tłustej na kilka godzin przed naświetleniem. Jeżeli nudności stanowią problem dla chorego, może on poprosić lekarza o przepisanie leków przeciwwymiotnych.

 

Utrata włosów: radioterapia może się przyczynić do utraty włosów. W odróżnieniu od chemioterapii, przy radioterapii następuje utrata włosów w miejscu poddanym naświetleniu. Utrata włosów jest chwilowa, ale może też być stała przy użyciu wysokich dawek naświetlenia.

 

Zmęczenie: jest rzadkim skutkiem ubocznym radioterapii. Prawdopodobieństwo występowania zmęczenia jest związane częściowo z chorobą, częściowo z intensywnością leczenia oraz częściowo z rodzajem radioterapii.

 

Radzenie sobie z bólem

Chorzy na nowotwór mogą doświadczać bólu. Ból może być spowodowany przez sam nowotwór kiedy guz naciska na kości, nerwy czy narządy. Ból może być również spowodowany samym leczeniem, testami (np. biopsja szpiku kostnego). Ból może być ostry (ciężki i trwający przez krótki okres czasu) albo przewlekły (ciężki lub łagodny trwający dłuższy czas). Jeżeli ból utrzymuje się bez leczenia, może prowadzić do zdenerwowania, depresji i braku energii. Ważne jest aby być świadomym, że nie musi się żyć z bólem i można go kontrolować. Leczenie bólu jest obecnie bardzo zaawansowane, począwszy od zrozumienia na jakiej zasadzie lekarstwa przynoszą ulgę w bólu. Inne metody kojenia bólu to relaks i wyobrażenia. Zapisuj sobie kiedy pojawił się ból, jak był mocny, jak się go odczuwało, ile trwał, a to pomoże lekarzowi na ustaleniu schematu przeciwdziałania i leczenia przeciwbólowego.

© 2009-2014 hematoonkologia.pl polityka prywatności polityka cookies regulamin